21/01/2026
👉මොනවද මේ LABRADORITE කියන්නෙ
🔮 Labradorite – ආලෝකය සිරවී ඇති ගල
1. හැඳින්වීම
Labradorite යනු පෘථිවියේ ඇති අද්භූතම මැණික් ගල් වලින් එකකි. එහි අලංකාරය වර්ණක හෝ රසායනික වර්ණයෙන් නොව, ආලෝකයේ භෞතික ගුණාංග මගින්ම නිර්මාණය වෙයි. Labradorite ගල තුළ දිලිසෙන නිල්, කොළ, රන්වන් සහ දේදුන්න වර්ණ දැකිය හැකි අතර, මෙම ආලෝක චලනය Labradorescence ලෙස හැඳින්වේ.
2. ගල තුළ සිදුවන්නේ කුමක්ද?
Labradorite තුළ ඉතා තුනී ස්ථර වලින් සමන්විත අභ්යන්තර ව්යුහයක් පවතී. මෙම ස්ථර සෝඩියම් බහුල සහ කැල්සියම් බහුල ෆෙල්ඩ්ස්පාර් ස්ඵටික වලින් සෑදී ඇති අතර, නැනෝමීටර කිහිපයක ඝණකමැති දහස් ගණන් ස්ථර එකිනෙක මත ස්ථාපිත වී ඇත. මැග්මා ඉතා සෙමින් සිසිල් වන විට මෙම ස්ථර පොතක පිටු මෙන් එකිනෙක මත සකස් වේ.
3. වර්ණය ඇතිවෙන්නේ කෙසේද?
සුදු ආලෝකය ගල තුළට ඇතුළු වූ විට, එය මෙම තුනී ස්ථර අතර නැවත නැවත පරාවර්තනය වේ. එවිට ආලෝක තරංග එකිනෙක මැදිහත් වෙමින්, සමහර තරංග ශක්තිමත් වෙයි, සමහරක් අවලංගු වෙයි. ඉතිරිව දෘශ්යමාන වන තරංග ආයාමයන් නිසා නිල්, කොළ, රන්වන්, සමහරවිට රතු සහ දම් වර්ණ දිස්වේ.මෙය ආලෝක අන්තර්හරණය (Interference) නම් භෞතික සංසිද්ධියකි.
4. වර්ණය චලනය වන්නේ ඇයි?
ගල ඇල කරන විට ආලෝකය ඇතුළු වන කෝණය වෙනස් වේ. ඒ අනුව විවිධ ස්ථර විවිධ තරංග ආයාම පරාවර්තනය කරන නිසා වර්ණය චලනය වන සේ, අතුරුදහන් වී නැවත දිස්වන සේ පෙනේ.
5. භූ විද්යාත්මක සෑදීම
Labradorite ගල නිර්මාණය වන්නේ Basalt, Gabbro, Anorthosite වැනි ගැඹුරු Igneous rocks තුළ ඇති මැග්මා ඉතා සෙමින් සිසිල් වීමේදීය. එම සිසිලන ක්රියාවලියේදී සෝඩියම් හා කැල්සියම් සංයෝග වෙන්වී, lamellae ලෙස හඳුන්වන සුළු ස්ථරවලින් යුත් අභ්යන්තර ව්යුහයක් ගල තුළ ගොඩනැගේ.
6. විද්යාත්මක දත්ත
රසායනික සූත්රය: (Ca,Na)(Al,Si)₄O₈
ස්ඵටික පද්ධතිය: Triclinic
දෘඪතාව: 6 – 6.5 (Mohs)
RI: 1.559 – 1.573
SG: 2.68 – 2.72
Cleavage: Perfect in two directions
7. සමහර කොටස් පමණක් දිලිසෙන්නේ ඇයි?
සෑම ප්රදේශයකම ස්ථර ඝණකම සමාන නොවන නිසා, නිවැරදි පරතරයක් ඇති කලාප පමණක් දැඩි වර්ණ පෙන්වයි. ඒ නිසා වර්ණය පැල්ලම් ලෙස දිස්වේ.
🔹 ලොකු කලු පර්වත තුළ Labradorite දිලිසෙන්නේ ඇයි?
Labradorite බොහෝ විට Gabbro, Basalt, Anorthosite වැනි කලු පැහැති Igneous පර්වත ඇතුළේ ස්ඵටික ලෙස සෑදී ඇත. එම පර්වත තුළ Pyroxene, Amphibole, Magnetite වැනි කලු ඛනිජ සමඟ Feldspar කාණ්ඩයට අයත් Labradorite එකටම ස්ඵටික වෙයි. මෙම පර්වත කපා හෝ බිඳ ආලෝකයට නිරාවරණය කළ විට, එහි ඇතැම් ස්ඵටික කොටස්වල lamellae ස්ථර නිසි කෝණයකින් පිහිටීම නිසා, ආලෝකය අන්තර්හරණයට (Interference) ලක්ව නිල්, කොළ, රන්වන් වර්ණ ලෙස දිලිසෙයි. ඒ නිසා ලොකු කලු ගලක් ඇතුළේ සමහර තැන්වල පමණක් ආලෝකය සිරවී ඇති සේ, දිලිසෙන පැල්ලම් ලෙස Labradorite දෘශ්යමාන වේ. 💎
8. නිගමනය
Labradorite යනු සාමාන්ය මැණික් ගලක් නොව, ස්ඵටික තුළ සිරවී ඇති ආලෝක භෞතික විද්යාවකි.
එය වර්ණ පැළඳ නොගනී — එය ආලෝකයෙන්ම වර්ණ නිර්මාණය කරයි. 💎
