19/09/2024
ရေကြီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာများ
အခုအခါ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့တော်တော်များများမှာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေဖြစ်တဲ့ ရေကြီးခြင်းနှင့်အတူ မြေပြိုခြင်းတွေပါ ဖြစ်ပျက်နေတယ်ဆိုတာ အားလုံး သိထားပြီးသားဖြစ်မှာပါ။ တစ်ချို့နေရာတွေမှာ ရေကျသွားပြီ ဖြစ်ပေမယ့် တစ်ချို့နေရာတွေမှာ အခုတိုင် ရေကြီးနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုလို သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေ ကျရောက်တဲ့အခါ သူတို့နှင့် အတူ နောက်ဆက်တွဲအနေနှင့် တွဲပါလာတတ်တာကတော့ ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်တဲ့ ပြဿနာတွေ၊ ဆိုးကျိုးတွေပါပဲ။
အထူးသဖြင့်ကတော့ ရေကြီးနေတဲ့ ဒေသတစ်ခုမှာ ရေမသန့်ရှင်းမှုနှင့် အတူ လူအများကို ကူးစက်ပြန့်ပွါးလွယ်တဲ့ ရောဂါတွေ ရောက်လာနိုင်တာမို့ ကြိုတင်ကာကွယ်စေချင်ပါတယ်။
ရေကြီးတာကြောင့် ဖြစ်နိုင်တဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကတော့
၁။ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ
ရေကြီးတာရဲ့ နောက်ဆက်တွဲမှာ သောက်ရေသုံးရေ မသန့်ရှင်းတာက ပါလာတတ်စမြဲဖြစ်သလို မသန့်ရှင်းတဲ့ အစားအစာ၊ ယင်နားစာ၊ မသန့်ရှင်းတဲ့ရေနှင့် အတူပါလာနိုင်တဲ့ ပိုးမွှားတွေကြောင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ အဓိက ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ရေကို ကြိုချက်သောက်သုံးဖို့က အဓိကဖြစ်သလို အိမ်သာတက်ပြီးတဲ့အချိန်နှင့် အစာမစားခင်မှာ လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် သေချာဆေးပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောတဲ့အခါ ရေနှင့် ဓာတ်ဆားကို များများသောက်ပေးဖို့ လိုအပ်သလို ရေဓာတ်ဆုံးရှူံးတာ များလာပါက ဆေးရုံဆေးခန်းသို့ သွားရောက်ပြသရန် လိုအပ်ပါသည်။
၂။ အသည်းရောင် အသားဝါ ရောဂါ
အခုလိုအချိန်မှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ အသည်းရောင် အသားဝါရောဂါကတော့ Hepatitis A Virus ကြောင့် ဖြစ်ပြီး မသန့်ရှင်းတဲ့ အစားအစာကနေ အဓိက ကူးစက်တာပါ။
အစားအစာနှင့် ရေကို သန့်ရှင်းအောင် ကြိုချက် သောက်သုံးဖို့ လိုအပ်ပြီး အသည်းရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ထိခိုက်ပြီး မျက်လုံးနှင့် အသား ဝလာခြင်း၊ ဗိုက်ဖောင်းလာခြင်း၊ ဆီးမထွက်ခြင်းတွေ ရှိလာပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသဖို့ လိုအပ်ပါသည်။
၃။ ကြွက်သေးရောဂါ ( Leptospirosis )
ကြွက်၊ နွား၊ ကျွဲ စတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ သေးမှာ ပါလာနိုင်တဲ့ Leptospira ဆိုတဲ့ ရောဂါပိုးကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရေကြီးမြေပြိုတာရဲ့ နောက်ဆက်တွဲမှာ သတိထားရမယ့် ရောဂါ တစ်ခုပါ။
အဓိကအားဖြင့် ရေနှင့် ထိတွေ့တဲ့အခါမှာ ကူးစက်တာမို့ ရေထဲဆင်းတဲ့အချိန် လည်ရှည်ဖိနပ်စီးခြင်း၊ တတ်နိုင်သမျှ ရေထဲ မဆင်းခြင်းဖြင့် သေချာကာကွယ်ရမှာပါ။ ပြင်းထန်တဲ့အခြေအနေတွေမှာ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိပ်ရတာမို့ ဂရုပြုစေချင်ပါတယ်။
၄။ အူရောင်ငန်းဖျားရောဂါ
တိုက်ဖွိုက်ဆိုပြီး လူသိများတဲ့ အူရောင်ငန်းဖျား ရောဂါဟာ မသန့်ရှင်းတဲ့ရေ၊ အစားအစာ၊ အသားငါး ကနေတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်တဲ့ရောဂါဖြစ်တာမို့ အဓိကအားဖြင့် ရေကို ကြိုချက်သောက်သုံးတာ၊ အစားအစာကို သန့်သန့်ရှင်းရှင်း ချက်ပြုတ်တာ ဖြင့် ကာကွယ်ရမယ့် ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ သွေးလွန်တုပ်ကွေးနှင့် ငှက်ဖျားရောဂါ
ရေကြီးတာနှင့် အတူ ရေဝပ်တာ၊ မသန့်ရှင်းတဲ့ရေတွေ ခိုအောင်းတာကြောင့် ပိုးလောက်လန်းများ၊ ခြင်များ ပေါက်ဖွားလာကာ ခြင်မှနေတစ်ဆင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါနှင့် ငှက်ဖျားရောဂါတွေ ဖြစ်လာနိုင်တာမို့ ရေကြီးပြီးတဲ့အခါ ရေမဝပ်အောင်၊ ရေစီးရေလာကောင်းအောင် လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။
၆။ အရေပြားရောဂါများ
မသန့်ရှင်းတဲ့ရေနှင့် ထိတွေ့တဲ့အခါ၊ ချိုးရေမလုံလောက်တဲ့အခါ အရေပြားပြဿနာတွေဖြစ်တဲ့ ပွေး၊ ဝဲ၊ ညှင်း စတဲ့ ရောဂါတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလို အရေပြားရောဂါတွေဟာ ပွါးတတ်သလို ကူးစက််မြန်တာမို့ အထူးသတိထားဖို့ လိုအပ်ပါသည်။
ဒါကြောင့် တစ်ကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းရေးကို ဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါသည်။
၇။ မြွေအန္တရာယ်၊ ထိခိုက်ရှနာနှင့် လျှပ်စစ်အန္တရာယ်
ရေနှင့်အတူ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေ ( အထူးသဖြင့် မြွေများ ) ပါလာတတ်တာမို့ ရေထဲ ဆင်းတဲ့အခါ အထူးဂရုစိုက်ကြဖို့ လိုပါတယ်။ ထိုသို့ အကောင်အကိုက်ခံရပါက ဆေးရုံဆေးခန်း ချက်ချင်းပြဖို့ လိုပါတယ်။
ထို့အတူ ရေနှင့် အတူ ထိခိုက်ရှနာစေတတ်တဲ့ ပစ္စည်းများ ပါလာတတ်တာကြောင့် ရေထဲ ဆင်းတဲ့အခါ အထူးဂရုစိုက်ကြဖို့နှင့် ဖြစ်နိုင်ရင် ရေထဲ မဆင်းကြဖို့ မှာချင်ပါတယ်။
နောက်တစ်ခုကတော့ လျှပ်စစ်နှင့် ပတ်သက်တဲ့ အန္တရာယ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရေကြီး မြေပြိုချိန်မှာ လျှပ်စစ်ကြိုးများ ပြတ်ကျပြီး ရေထဲ ရှိနေနိုင်သဖြင့် လျှပ်စစ်နှင့် ပတ်သက်၍လည်း အထူးသတိထားစေချင်ပါတယ်။
အချုပ်အားဖြင့် ပြောရမယ်ဆိုရင် ရေကြီးတာနှင့် အတူ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာတော်တော်များများက မသန့်ရှင်းတဲ့ရေနှင့် သက်ဆိုင်တာမို့ ရေကို ကြိုချက်သောက်သုံးတတ်ဖို့၊ အစားအစာကို သန့်ရှင်းစွာ ချက်ပြုတ်ဖို့၊ တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေးကို ဂရုစိုက်ကြဖို့သာ အထူးမှာချင်ပါတယ်။
ပြီးတော့ အထက်ဖော်ပြပါ ကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ဆေးဝါးများကိုလည်း ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့များအနေဖြင့် အသင့်ဆောင်ထားဖို့ လိုအပ်ကြောင်း မှာချင်ပါတယ်။
အားလုံး နေကောင်းကျန်းမာကာ ရောဂါဘယ ကင်းဝေးပါစေ။
ဒေါက်တာ ထူးကိုကို
Credit