05/05/2026
ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល (Royal Ploughing Ceremony) គឺជាព្រះរាជពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលតែងតែប្រារព្ធធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងខែពិសាខ (ជាធម្មតានៅដើមខែឧសភា) ដើម្បីប្រកាសចាប់ផ្ដើមរដូវវស្សា និងដាស់តឿនកសិករឱ្យចាប់ផ្ដើមបង្កបង្កើនផល។
សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ ព័ត៌មានសំខាន់ៗមានដូចខាងក្រោម៖
១. ស្ថានភាពព្រះរាជពិធីក្នុងឆ្នាំ២០២៦ (ព័ត៌មានបច្ចុប្បន្ន)
យោងតាមព័ត៌មានចុងក្រោយ (គិតត្រឹមដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦) ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ ត្រូវបានសម្រេចផ្អាក ឬមិនប្រារព្ធឡើងឡើយ។
មូលហេតុ៖ ការផ្អាកនេះគឺដោយសារព្រះរាជសុខភាព (ការប្រឈួន) របស់ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
គម្រោងដើម៖ ដើមឡើយ ព្រះរាជពិធីនេះត្រូវបានគ្រោងរៀបចំឡើងនៅទីព្រះស្រែ ក្រុងព្រៃវែង ខេត្តព្រៃវែង នាថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។
២. អត្ថន័យ និងគោលបំណងនៃពិធី (ជារួម)
ទោះបីជាឆ្នាំនេះមិនមានការប្រារព្ធក៏ដោយ អត្ថន័យនៃពិធីនៅតែសំខាន់សម្រាប់សង្គមខ្មែរ៖
ការដាស់តឿនកសិករ៖ ជាសញ្ញាណប្រាប់ដល់ប្រជាកសិករថា រដូវភ្លៀងបានចូលមកដល់ហើយ និងជាពេលវេលាដែលត្រូវចាប់ផ្ដើមរៀបចំដីស្រែចម្ការ។
ការផ្សងប្រផ្នូល៖ ដើម្បីទស្សន៍ទាយពីទិន្នផលកសិកម្ម និងស្ថានភាពស្រុកទេសតាមរយៈការបរិភោគរបស់ "គោឧសភរាជ"។
លើកកម្ពស់កសិកម្ម៖ បង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់ព្រះមហាក្សត្រចំពោះវិស័យកសិកម្ម ដែលជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។
៣. តួអង្គសំខាន់ៗ និងដំណើរការពិធី (តាមប្រពៃណី)
ប្រសិនបើពិធីត្រូវបានប្រារព្ធ នឹងមានតួអង្គ និងសកម្មភាពសំខាន់ៗដូចជា៖
ស្ដេចមាឃ៖ តំណាងព្រះមហាក្សត្រ កាន់នង្គ័លទី១ ដើម្បីភ្ជួរ។
ព្រះមេហួ៖ តំណាងព្រះមហេសី ឬព្រះវររាជមាតាជាតិ ដើរសាចព្រោះគ្រាប់ពូជស្រូវពីក្រោយស្ដេចមាឃ។
គោឧសភរាជ៖ គោមួយនឹមដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិស្របតាមប្រពៃណី ត្រូវបានទឹមដើម្បីភ្ជួរ។
ការផ្សង ៧ យ៉ាង៖ ក្រោយភ្ជួររួច គេដឹកគោឧសភរាជឱ្យទៅជ្រើសរើសបរិភោគចំណី ៧ យ៉ាង (ស្រូវ ពោត សណ្ដែក ល្ង ស្មៅ ទឹក ស្រា)។ ការបរិភោគរបស់គោនឹងត្រូវគ្រូព្រាហ្មណ៍សូត្រទស្សន៍ទាយ៖
ស្រូវ/ពោត/សណ្ដែក/ល្ង៖ ទិន្នផលដំណាំទាំងនោះនឹងល្អប្រសើរ។
ទឹក៖ មានភ្លៀងធ្លាក់បរិបូរណ៍។
ស្មៅ៖ អាចមានជំងឺឆ្លងដល់សត្វពាហនៈ។
ស្រា៖ អាចមានអំពើចោរកម្ម ឬបទល្មើសផ្សេងៗ។
៤. ប្រវត្តិ
ព្រះរាជពិធីនេះមានដើមកំណើតពីព្រហ្មញ្ញសាសនា និងត្រូវបានប្រតិបត្តិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីសម័យបុរាណ (សម័យនគរភ្នំ ឬមហានគរ) ដើម្បីជាកិច្ចមង្គលដល់ការធ្វើស្រែចម្ការ។
