නීති සවිය

27/08/2026

පාරේදී පොලිසියෙන් "අතට පිඹින්න" කිව්වම ඔයත් බයෙන් බයෙන් පිම්බද? නැත්නම් එකම බැලුම් කටේ තියාගෙන ආයෙත් පිම්බද? 🛑

මහමග ගමන් කරන සාමාන්‍ය පුරවැසියාව නිකරුණේ නවතාගෙන, නැති වැරදි පටවමින් බොරු නඩු දාන්නට ඇතැම් පොලිස් නිලධාරීන් උත්සාහ කරන අවස්ථා ගැන ඔබ කොතෙකුත් අසා ඇති. 🚔 මෙවැනි අසාධාරණකම් වලට ඔබත් කවදා හෝ මුහුණ දී තිබෙනවාද?

ඇත්තම කතාව නම්, ඔවුන් මේ සෙල්ලම කරන්නේ ඔබේත් මගේත් "නොදැනුවත්කම" පලිහක් කරගෙනයි. 🛡️ නීතිය ගැන බියෙන්, නිල ඇඳුමට බයෙන් ගැහි ගැහී ඉන්නා තාක් කල් ඔවුන් මේ අසාධාරණය දිගටම කරගෙන යනවා. 😨 නමුත් ඔබ නීතිය ගැන හොඳින් දන්නා බවත්, ඔබේ අයිතිවාසිකම් ගැන අවදියෙන් සිටින බවත් ඔවුන්ට වැටහුණු ගමන්ම, කතාව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වෙනවා. 💡 ඔවුන් ඔබත් එක්ක හැසිරෙන විදිහ ගැන දෙපාරක් හිතලා බලන්න පෙළඹෙනවා. 🤝 මේ ලිපිය ඒ වෙනස ඇති කරන්නයි. 📝

වාහනයක් නැවැත්වූ විට රියදුරු බලපත්‍රය, ආදායම් බලපත්‍රය, රක්ෂණ සහතිකය සහ දුම් වාර්තාව ඉල්ලීමට ඔවුන්ට නීත්‍යානුකූල බලයක් තිබෙනවා 📄 (වාහනයේ පොත අනිවාර්යයෙන් ඉල්ලන්නේ නැති වුණත් විශේෂ සැකයකදී පමණක් ඉල්ලන්න පුළුවන්). 🚗 මෙතැනදී ඔබ දැනගත යුතු වැදගත්ම දේ තමයි, මේ සියලුම ලියකියවිලි නිවැරදි නම් සහ කල් ඉකුත් වී නැති නම්, ඔබව නිකරුණේ රඳවා තබා ගන්නට ඔවුන්ට කිසිදු අයිතියක් නැහැ. 🚫 ඔබට ඉදිරියට යාමට ඉඩ දීම ඔවුන්ගේ රාජකාරිමය යුතුකමයි. 🛣️ නමුත් ලියකියවිලි සියල්ල හරියට තිබියදීත් ඔවුන් ඔබව කොටු කරගන්න වෙනත් ක්‍රම සොයන අවස්ථා කොතරම් තිබෙනවාද? 🤔
එහිදී ඔවුන් බහුලවම භාවිතා කරන ලාබාලතම උපක්‍රමය තමයි "අතට පිඹින්න" යැයි කීම. ✋ මෙය කිසිසේත්ම නීත්‍යානුකූල නැති, සම්පූර්ණයෙන්ම අවිද්‍යාත්මක විහිළුවක්! ❌

ඔබට මත්පැන් ගඳ වහනය වෙනවා නම්, කතා කරන විට අපහසුතා පෙන්වනවා නම් හෝ වාහනය වංගු ගසමින් ධාවනය කළා නම් පමණක් ඔවුන්ට ඔබ ගැන "සාධාරණ සැකයක්" ඇති කරගත හැකියි. 🍷 එසේ නොමැතිව නිකරුණේ පාරේ යන වාහන නතර කර බැලුම් පිම්බවීමට ඔවුන්ට අයිතියක් නැහැ. 🙅‍♂️ යම් හෙයකින් අතට පිඹින්න කීවොත්, කලබල නොවී ඉතා ආචාරශීලීව නමුත් ස්ථිර හඬින් මෙලෙස පවසන්න;

🗣️ " මම දන්න විදිහට මේක නීත්‍යානුකූල පරීක්ෂණයක් නෙවෙයි. මා ගැන සැකයක් තියෙනවා නම් කරුණාකර අනුමත, අලුත් මුද්‍රා තැබූ මුව ආවරණයක් සහිත ශ්වසන විශ්ලේෂකයකින් (බැලුමකින්) පරීක්ෂා කරන්න. මම උපරිම සහයෝගය දෙන්නම්."

🎈 ඔබ නීතිය දන්නා බව ඔවුන්ට තේරුම් යන්නේ එතැනදීය. 🧠

ඔබේ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් අලුත්ම මුව ආවරණයක් ඉල්ලා සිටීමට ඔබට පූර්ණ අයිතියක් තිබෙනවා. 😷 මතක තබාගන්න, එක් බැලුමක් එක් පුද්ගලයෙකුට එක් වතාවක් පමණයි පාවිච්චි කරන්න දෙන්න ඕනේ. ☝️🎈 ඒ වගේම, මොනම හේතුවක් නිසාවත් එකම බැලුම දෙපාරක් පිම්බවීම නීත්‍යානුකූල නැහැ. යම් හෙයකින් දෙවැනි වතාවටත් පිඹින්න කීවොත්, ඒ සඳහාද අලුත්ම බැලුමක් (මුව ආවරණයක්) ඉල්ලා සිටීමට ඔබට සම්පූර්ණ අයිතිය තිබෙනවා. 🆕✌️බැලුමක් නැති අවස්ථාවක හෝ ඔබ එය ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් (ප්‍රතික්ෂේප කිරීම වෙනම වරදකි), ඔබව රජයේ වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යොමු කර රුධිර හෝ මුත්‍රා සාම්පල පරීක්ෂාවක් කළ යුතු වෙනවා. 🏥 ඔබ නිර්දෝෂී නම් මේ කිසිවකට ඔබ බිය විය යුතු නැහැ. 😇

ඔබ සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදි වී සිටියදීත්, හිතාමතාම රඳවාගෙන හිරිහැර කළොත් හෝ බොරු චෝදනා එල්ල කළොත් බිය වී නිහඬව සිටින්න එපා. 🤐 මහමගදී ඔවුන් සමග වාද කිරීමෙන් පලක් නැහැ, නමුත් අදාළ නිලධාරීන්ගේ අංක සහ නම් සටහන් කරගන්න. ✍️ ඉන්පසුව පොලිස් ස්ථානාධිපති, ජාතික පොලිස් කොමිසම, මානව හිමිකම් කොමිසම හෝ කෙලින්ම පොලිස්පතිවරයාට පැමිණිලි කිරීමට ඔබට හැකියාව තිබෙනවා. 🏛️ එපමණක් නොව, නීතිඥවරයෙකු මාර්ගයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් නඩුවක් ගොනු කර වන්දි ලබාගැනීමටත් ඔබට අයිතියක් තිබෙනවා. ⚖️

තවත් ඉතාම බරපතල, නමුත් ප්‍රායෝගිකව සිදුවන අසාධාරණකමක් තමයි, ඔබ මත්පැන් පානය කර නැති විට පවා 🚫🍺 වෙනත් බීමත් පුද්ගලයෙකු ලවා පිම්බවූ උපකරණයක් (බැලුමක්) 🎈 ඔබගේ නමට අමුණා බොරු නඩුවක් ගොනු කිරීමට ඇතැම් දූෂිත නිලධාරීන් කටයුතු කිරීම. 👮‍♂️⚖️ මෙවැනි 'බොරු නඩු වලින්' බේරීමට ඔබ වහාම කළ යුත්තේ කුමක්ද? 🤔🪤

ඔබ මත්පැන් පානය කර නැති බවට ඔබට 100%ක් විශ්වාස නම් 💯 සහ පොලිසිය ඔබට බොරු නඩුවක් දමන්නට හදන්නේ නම්, කිසිසේත්ම බිය නොවී 🛡️ වහාම "මාව දැන්ම රජයේ වෛද්‍යවරයෙකු වෙත ඉදිරිපත් කර රුධිර හෝ මුත්‍රා පරීක්ෂණයක් ලබා දෙන්න" යැයි ස්ථිරව ඉල්ලා සිටින්න. 👨‍⚕️🩸 රජයේ වෛද්‍යවරයෙකුගේ විද්‍යාත්මක වාර්තාවක් ඉදිරියේ 📄 පොලිසිය හදන කිසිදු බොරු බැලුන් වාර්තාවකට අධිකරණය හමුවේ පැවැත්මක් නැති අතර, 🏛️ එය ඔබගේ නිර්දෝෂීභාවය ඔප්පු කරන ප්‍රබලතම සාක්ෂිය වේ. ✅✊

මතක තබාගන්න, නිල ඇඳුමට ගරු කළ යුතුයි, නමුත් ඒ නිල ඇඳුමට මුවා වී අහිංසක මිනිසුන්ව දඩයම් කරන අයට එරෙහිව නැගී සිටීමට ඔබ නීතිය දැනගත යුතුමයි. 👮‍♂️ නීතිය දන්නා පුරවැසියා යනු, පහසුවෙන් රැවටිය නොහැකි බලවතෙකි. ✊

පහත දිගුවෙහි දැක්වෙන වීඩියෝවෙන් මෙවැනි අවස්ථාවකට නිර්භීතව සහ නීත්‍යානුකූලව මුහුණ දෙන ආකාරය නරඹන්න, ආදර්ශයට ගන්න! 🎥

https://www.facebook.com/share/v/16vFqgZ1TV/

මෙවැනි තොරතුරු ඉදිරියටත් දැනගැනීමට Law Guide Facebook පිටුවට Like කරල තියාගන්න. 👍 මේ වටිනා තොරතුරු තවත් කෙනෙකුගේ ඇස් අරවන්න අනිවාර්යයෙන්ම Share කරන්න. 📲

📌

26/08/2026

පරීක්ෂාවකදී හෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී පොලිසියට ඔබට පහර දිය හැකිද? 👮‍♂️⚖️🩸

පසුගිය දවස්වල සමාජ මාධ්‍ය ජාලයන්හි ලැව්ගින්නක් සේ සංසරණය වූ අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ සිදුවීමට අදාළ වීඩියෝව ඔබත් දකින්නට ඇත. 📱🔥 පොලිස් නිලධාරීන් පහර දුන් බවට සඳහන් කරමින් මුහුණෙන් ලේ වැගිරෙන තම පියා දෙස බලමින්, ඔහුගේ පුතු විසින් නොබියව එම අමානුෂික සිදුවීම ජංගම දුරකථනයෙන් වීඩියෝගත කර සමාජ මාධ්‍ය වෙත මුදාහැර තිබුණි. 📹🩸 මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට පොලිස් මූලස්ථානය මගින් විශේෂ පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කර තිබුණද, 🕵️‍♂️ මෙවැනි සිදුවීම් හමුවේ බොහෝ දෙනෙකු තුළ නැවත නැවතත් මතු වන බරපතලම ප්‍රශ්නය වන්නේ, යම් පරීක්ෂාවකදී හෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමකදී සිවිල් පුරවැසියෙකුට පහර දීමට පොලිසියට නීත්‍යානුකූල බලයක් තිබේද යන්නයි. 🤔🛑

මෙම ප්‍රශ්නයට ඇති එකම සහ සෘජුම නීතිමය පිළිතුර "කිසිසේත්ම නැත" යන්නයි. ❌⚖️ ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින නීතියට අනුව කිසිදු පොලිස් නිලධාරියෙකුට විමර්ශනයකදී, අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී හෝ වෙනත් ඕනෑම අවස්ථාවකදී සැකකරුවෙකුට හෝ සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකුට අතින්, පයින් හෝ කිසිදු ආයුධයකින් පහර දීමට කිසිම නීතිමය බලයක් නොමැත. 🚫👊 පොලිසියට පැවරී ඇත්තේ අපරාධ විමර්ශනය කිරීම සහ මහජන සාමය රැකීම මිස, වැරදිකරුවන්ට දඬුවම් දීම නොවේ. 👮‍♂️🛡️ දඬුවම් නියම කිරීමේ පූර්ණ බලය ඇත්තේ අධිකරණයට පමණි.

🏛️⚖️ ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 11 වන ව්‍යවස්ථාව මගින් කිසිම තැනැත්තෙකු වධහිංසාවට හෝ කෲර, අමානුෂික, අවමන් සහගත සැලකිල්ලකට ලක් කිරීම මුළුමනින්ම තහනම් කර ඇත.

📜❌ එසේම, 1994 අංක 22 දරන වධහිංසා සහ වෙනත් කෲර, අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකීම් හෝ දඬුවම් පිළිබඳ සම්මුති පනත යටතේ වධහිංසාව ලබා දීම බරපතල අපරාධයක් ලෙස සැලකේ. 🚨🔨

නීතිය උල්ලංඝනය කරමින් මෙලෙස අමානුෂික ලෙස හැසිරෙන නිලධාරීන්ට එරෙහිව තරාතිරම නොබලා තදින්ම නීතිය ක්‍රියාත්මක වූ ඓතිහාසික නඩු තීන්දු ගණනාවක් අප රටේ නීති ඉතිහාසයේ ලියැවී ඇත.

📚⚖️ වත්තල පොලීසියේදී අත්අඩංගුවට ගෙන අමානුෂික ලෙස වධහිංසාවට ලක්වීමෙන් පසුව මියගිය ජෙරාඩ් මර්වින් පෙරේරා මහතාගේ නඩුවේදී (SCFR 328/2002), 1994 අංක 22 දරන වධහිංසාවට එරෙහි සම්මුති පනත යටතේ ප්‍රථම වරට පොලිස් නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුට මරණ දණ්ඩනය නියම කරමින් කොළඹ මහාධිකරණය ඓතිහාසික තීන්දුවක් ලබා දුන්නේය. ⚖️👨‍⚖️

එමෙන්ම, අඟුලාන පොලිස් ස්ථානයේදී තරුණයින් දෙදෙනෙකු වෙඩි තබා ඝාතනය කිරීමේ සිදුවීමේදී අදාළ නිලධාරීන්ට මරණ දණ්ඩනය හිමිවූ අතර, 🔫⚖️ පොලිස් භාරයේදී මියයන පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් ඔවුන්ගේ ඥාතීන්ට මූලික අයිතිවාසිකම් නඩු පැවරිය හැකි බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළ 'ශ්‍රියානි සිල්වා එරෙහිව ඉද්දමල්ගොඩ' නඩුව සහ අතීතයේ මහත් ආන්දෝලනයට ලක්වූ 'දොඩම්පේ මුදලාලි' නඩුව වැනි තීන්දු මගින් පැහැදිලි වන්නේ නීතියට ඉහළින් යාමට කිසිදු නිලධාරියෙකුට ඉඩක් නොමැති බවයි. 🛑⚖️

එසේම, මෙවැනි අවස්ථාවකදී පොලිස් නිලධාරියෙකු පහර දෙන විට ආත්ම ආරක්ෂාවේ අයිතිය ක්‍රියාත්මක කළ හැකිද යන්න පිළිබඳවද බොහෝ දෙනෙකුට ගැටලු පවතී. 🤔🛡️

සාමාන්‍යයෙන් යහපත් චේතනාවෙන් හෙවත් "සද්භාවයෙන්" රාජකාරිය කරන නිලධාරියෙකුට එරෙහිව ආත්ම ආරක්ෂාවේ අයිතිය භාවිතා කළ නොහැකි වුවද, 👮‍♂️🤝 යම් නිලධාරියෙක් පෞද්ගලික වෛරයකින් හෝ ද්වේශ සහගතව නීතියේ සීමාවෙන් එහාට ගොස් ඔබට පහර දෙන්නේ නම්, ඔහුට හිමි "සද්භාවයේ" නීතිමය පලිහ බිඳී යයි. 💔🛡️ එවිට ඔබේ ජීවිතය හෝ ශරීරය ආරක්ෂා කරගැනීමට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට පමණක් බලය යෙදවීමට නීතිමය ඉඩක් පැවතියද, 💪⚖️ එය පසුව අධිකරණය හමුවේ ඔප්පු කිරීම සංකීර්ණ විය හැකි බැවින්, හැකි සෑම විටම සාක්ෂි සහිතව ගැටුම් මගහැර නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම වඩාත් බුද්ධිමත්ය. 🧠📂

අම්බලන්ගොඩ සිදුවීමේදී මෙන් පොලිස් නිලධාරීන්ගේ හැසිරීම වීඩියෝ කිරීම පිළිබඳවද මහජනතාව නිසි පරිදි දැනුවත් විය යුතුය. 📹👀 පොලිස්පතිවරයා විසින් නිකුත් කරන ලද RTM-924/CRTM-762 දරන චක්‍රලේඛයට අනුව, මහජනතාවට පොලිස් ක්‍රියාකාරකම් වීඩියෝගත කිරීමට පූර්ණ නීතිමය අයිතියක් පවතී. ✅📱

1995 අංක 14 දරන සාක්ෂි (විශේෂ විධිවිධාන) පනතේ 4 වන වගන්තිය යටතේ, සංස්කරණය නොකළ මෙවැනි වීඩියෝ පට අධිකරණයේදී ප්‍රබල සාක්ෂියක් ලෙස ඉදිරිපත් කළ හැකිය. 🎞️🏛️ නමුත් මෙහිදී රාජකාරියට අනවශ්‍ය ලෙස බාධා නොකිරීමටත්, 🛑 ලබාගත් වීඩියෝ පට සංස්කරණය කර පොලිසිය කෙරෙහි මහජනතාව තුළ අහේතුක වෛරයක් ඇති වන ආකාරයෙන් අනිසි ලෙස භාවිතා නොකිරීමටත් වගබලා ගත යුතුය. ⚠️🚫

යම් හෙයකින් ඔබ හෝ ඔබ දන්නා අයෙකු මෙවැනි පහරදීමකට ලක්වුවහොත්, බිය නොවී අනුගමනය කළ යුතු අත්‍යවශ්‍ය නීතිමය පියවර කිහිපයක් තිබේ.

🚶‍♂️⚖️ ප්‍රථමයෙන්ම වහාම රෝහල්ගත වී අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරීවරයා (JMO) හමුවී තුවාල සහ පහරදුන් ආකාරය පිළිබඳ සටහන් ලබා ගැනීම නඩුවකදී වැදගත්ම සාක්ෂිය වේ. 🏥

🩺 අනතුරුව නීතිඥ සහාය ලබාගනිමින්, 👨‍⚖️ සිද්ධිය දුටු අයගේ දිවුරුම් ප්‍රකාශ සහ CCTV දර්ශන වැනි සාක්ෂි එක්රැස් කළ යුතුය. 📹📂 ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසමේ හදිසි ඇමතුම් අංකය වන 1996 (හෝ online හරහා https://www.hrcsl.lk/make-a-complaint/) ඔස්සේ මෙන්ම, 📞🌐 'Tell IGP' පද්ධතිය (https://telligp.police.lk/) හෝ 071-8598888 WhatsApp අංකය ඔස්සේ පොලිස්පතිවරයාට සහ උසස් පොලිස් නිලධාරීන්ට වහාම පැමිණිලි කළ හැකිය. 📲

🚨 එමෙන්ම, ඔබව මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු හමුවට ඉදිරිපත් කළහොත් සිදු වූ පහරදීම පිළිබඳව බිය නැතිව ප්‍රකාශ කළ යුතු අතර, 🗣️⚖️ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ගොනු කරන්නේ නම් සිදුවීම සිදු වී දින 30ක් ඇතුළත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට මතක තබා ගත යුතුය. 🗓️🏛️

මෙවැනි අසාධාරණයකට එරෙහිව වින්දිතයෙකුට අධිකරණය හමුවේ නඩු මාර්ග කිහිපයක් ඔස්සේම පිහිට පැතිය හැකිය. ⚖️🤝 වධහිංසාවට එරෙහිව මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පෙත්සමක් ගොනු කර වන්දි ලබාගත හැකි අතර, 💰📜 1994 අංක 22 දරන වධහිංසා පනත යටතේ නීතිපතිවරයා මාර්ගයෙන් අපරාධ නඩුවක් පැවරීමටද හැකියාව ඇත. ⚖️🚨 ඊට අමතරව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ පෞද්ගලික පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කිරීම සහ සිදුවූ ශාරීරික හා මානසික හානි සඳහා වන්දි ඉල්ලා දිසා අධිකරණයේ සිවිල් නඩුවක් පැවරීමද කළ හැකිය. 🏛️💵

මෙවැනි අවාසනාවන්ත සිදුවීම් වැළැක්වීමට නම්, පොලිස් නිලධාරීන් තුළ පවතින "වධහිංසා කිරීමෙන් තොරව අපරාධ මැඩලිය නොහැක" යන පැරණි මිථ්‍යා මතය වෙනස් විය යුතු අතර, 🧠🔄 නූතන විද්‍යාත්මක අපරාධ පරීක්ෂණ ක්‍රමවේද පිළිබඳව ඔවුන්ට විධිමත් පුහුණුවක් ලැබිය යුතුය. 🔬📚 එසේම, දියුණු රටවල මෙන් 'බොඩි කැමරා' තාක්ෂණය මෙරට පොලිස් සේවයට හඳුන්වා දීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. 📸👮‍♂️ එමගින් නිලධාරීන්ගේ බලය අයුතු ලෙස යෙදවීම වැළැක්වීමට මෙන්ම, 🛑 නිවැරදිව රාජකාරි කරන නිලධාරීන් අසත්‍ය චෝදනාවලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමටත් හැකි වන අතර, 🛡️ එය පුරවැසියා සහ පොලිසිය අතර විශ්වාසය ගොඩනැගීමට මහත් පිටුවහලක් වනු ඇත. 🤝🕊️

අප නීතියට ගරු කරන පුරවැසියන් ලෙස පොලිසියේ නීත්‍යානුකූල රාජකාරිවලට සහාය දෙන අතරම, 🤝👮‍♂️ මෙවැනි අනීතික බලය යෙදවීම් හමුවේ නොබියව අපගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය යුතුය. ✊⚖️

අම්බලන්ගොඩ සිදුවීමේදී මෙන් නීතිය පිළිබඳව දැනුවත්ව, අසාධාරණය හමුවේ හඬ නැගීම සහ සාක්ෂි සහිතව කටයුතු කිරීම යහපත් සමාජයක් උදෙසා අත්‍යවශ්‍ය වේ. 🗣️🌟 මෙම වටිනා නීතිමය දැනුම තවත් කෙනෙකුගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීමට හේතු විය හැකි බැවින්, මෙම ලිපිය හැකිතාක් Share කර සමාජය දැනුවත් කිරීමට එකතු වන්න! 📢🔄

✍️ සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක

#ඔබේඅයිතිය #නීතියදැනගමු #පොලිසිය #මානවහිමිකම් #යුක්තිය #පුරවැසිබලය #වධහිංසාවටඑරෙහිව #සමාජදැනුවත්කම

20/01/2026

18/01/2026

17/01/2026

🚨 පොලිස් අත්අඩංගුවට ගැනීමක් හමුවේ ඔබ සතු බලතල සහ අයිතිවාසිකම් 🇱🇰⚖️

ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජනතාවට ස්වෛරීත්වය ලබා දී ඇති අතර, නීතියේ ආධිපත්‍යය සුරැකීම පුරවැසියන්ගේ වගකීමකි 🤝. නීතිය නොදැන සිටීම බොහෝ විට ඔබේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වීමට හේතු විය හැක 🚫. විශේෂයෙන්ම යම් පුද්ගලයෙකු අත්අඩංගුවට පත්වන අවස්ථාවකදී ඔහු හෝ ඇය සතු නීතිමය හිමිකම් පිළිබඳව නිවැරදි අවබෝධයක් තිබීම ඉතා වැදගත් වේ 🧠. අද Law Guide පිටුව මගින්, අත්අඩංගුවට ගැනීමක් හා සම්බන්ධ ඔබේ අයිතිවාසිකම් සරලව හා පැහැදිලිව විමසා බලමු 👇.

👮‍♂️ 1️⃣ අත්අඩංගුවට ගැනීම යනු කුමක් ද?

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව සෑම පුරවැසියෙකුටම පෞද්ගලික නිදහස සඳහා මූලික අයිතිවාසිකමක් ඇතත්, එය සීමා රහිත අයිතියක් නොවේ. ඔබ යම් අපරාධයක් සිදු කළහොත් නීතිය මගින් ඔබව අත්අඩංගුවට ගැනීමේ හැකියාව පවතී ⛓️. කෙසේ වෙතත්, නීතිමය හේතුවක් නොමැතිව සහ විධිමත් ක්‍රමවේදයකින් තොරව අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් වැළකී සිටීමට පුරවැසියෙකු ලෙස ඔබට අයිතියක් ඇත 🛡️. සාමාන්‍යයෙන් අත්අඩංගුවට ගැනීමක් පොලිස් නිලධාරියෙකු විසින් සිදු කළ හැකි අතර 👮‍♂️, පෞද්ගලික පුද්ගලයෙකුට වුවද යම් අයෙකු වරදක් කර ඇති බවට සාධාරණ විශ්වාසයක් ඇත්නම් අත්අඩංගුවට ගෙන පොලිසිය පැමිණෙන තෙක් රඳවා තබා ගත හැක ✋.

📄 2️⃣ අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තුවක් යනු කුමක් ද?

පුද්ගලයෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා අධිකරණමය අවසරය ලබා දෙන ලියවිල්ල වරෙන්තුවයි 📜. මෙය මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු විසින් නිකුත් කරනු ලබන්නකි 👨‍⚖️. නීත්‍යානුකූල වරෙන්තුවක අදාළ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ නම 🏛️, අත්අඩංගුවට ගන්නා නිලධාරියාගේ නම සහ තනතුර 👮, අත්අඩංගුවට ගත යුතු පුද්ගියාගේ නම සහ ලිපිනය 🏠 මෙන්ම අදාළ චෝදනාව සහ දඬුවම් වගන්තිය ද පැහැදිලිව සඳහන් විය යුතුය 📝.

🚫📄 3️⃣ අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තුවක් නොමැතිව මා අත්අඩංගුවට ගත හැකි ද?

බොහෝ දෙනා සිතන්නේ වරෙන්තුවක් නොමැතිව පොලිසියට කිසිවෙකු අත්අඩංගුවට ගත නොහැකි බවයි 🤔. නමුත් එය වැරදි මතයකි ❌. වරෙන්තුවක් නොමැතිව වුවද පොලිසියට ඔබව අත්අඩංගුවට ගත හැකි විශේෂ අවස්ථා තිබේ ⚠️. උදාහරණයක් ලෙස, වරෙන්තුවක් නිකුත් කර ඇති පුද්ගලයා ඔබ බවට පොලිසිය සාධාරණව විශ්වාස කරන්නේ නම් 🧐 හෝ ඔබ යම් වරදක් කිරීමට උත්සාහ කරන අවස්ථාවක එය වැළැක්වීමට ඇති එකම මාර්ගය අත්අඩංගුවට ගැනීම නම් ඔවුන්ට එසේ කළ හැක 🛑. එසේම, පොලිස් නිලධාරියෙකු ඉදිරියේ වරදක් කර ඔබ නම සහ ලිපිනය ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නම් 🤐, පොලිස් නිලධාරියෙකුගේ රාජකාරියට බාධා කරන්නේ නම් 🚧 හෝ ඔබ වරදක් කර සැඟවී සිටින බවට පෙනී යන්නේ නම් වරෙන්තුවක් නොමැතිව අත්අඩංගුවට ගැනීමට නීතියෙන් ඉඩ ඇත 🕵️‍♂️.

🗣️ 4️⃣ අත්අඩංගුවට ගන්නා අවස්ථාවේ දී මා හට පොලීසියෙන් විමසිය හැකි වන්නේ මොනවාද?

පොලිසිය ඔබව අත්අඩංගුවට ගැනීමට පැමිණි විට බියෙන් නිහඬව සිටිය යුතු නැත 🚫🤐. ඔබට අත්අඩංගුවට ගැනීමට පැමිණි නිලධාරියාගේ නම, නිලය සහ අනුයුක්ත පොලිස් ස්ථානය කුමක්දැයි විමසීමට පූර්ණ අයිතිය ඇත 👮‍♂️🆔. එසේම, තමා අත්අඩංගුවට ගන්නේ කුමන වරදක් සම්බන්ධයෙන් ද යන්න දැන ගැනීමටත් ❓, තමාට තේරුම් ගත හැකි භාෂාවකින් ඒ පිළිබඳව පැහැදිලි කර දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටීමටත් ඔබට අයිතියක් තිබේ 🗣️👂.

📞 5️⃣ පොලිසිය විසින් මා වෙත පොලීසිය වෙත එන ලෙසට ඉල්ලා සිටියහොත් මා කුමක් කළ යුතු ද? මා යා යුතු ද?

ඔබ අත්අඩංගුවේ නොමැති අවස්ථාවක, හේතු දැක්වීමකින් තොරව පොලිසියට පැමිණෙන ලෙස ඔබට නියෝග කිරීමට පොලිසියට නොහැකිය ❌🚔. ඔබව පොලිසියට රැගෙන යා හැක්කේ ඔබ අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත්නම් පමණි 🔒. එසේ නොමැතිව පොලිසියට එන ලෙස ඉල්ලා සිටින්නේ නම්, එසේ කැඳවන්නේ මන්දැයි විමසීමටත් 🧐, ඔබට යා හැකි දිනය සහ වේලාව තීරණය කිරීමටත් ඔබට අයිතියක් ඇත 📅⌚. එමෙන්ම, පොලිසිය වෙත යන විට තමාගේ සහායට නීතිඥයෙකු හෝ මිතුරෙකු කැටුව යාමට ද ඔබට හැකියාව ඇත 👨‍⚖️🤝.

✍️ 6️⃣ පොළීසිය විසින් ප්‍රකාශයක් කිරීමේ දී මා දැනගත යුත්තේ කුමක් ද?

පොලිසියට ප්‍රකාශයක් ලබා දීමේදී ඉතා සැලකිලිමත් වන්න ⚠️. ඔබ ලබා දෙන ප්‍රකාශය ලියා ඇත්තේ ඔබට තේරුම් ගත හැකි භාෂාවකින් දැයි විමසන්න 📝❓. අත්සන් කිරීමට පෙර එය කියවා බලා ඔබ පැවසූ දේම එහි ලියා ඇති බවට තහවුරු කරගන්න 👓✅. ප්‍රකාශය වෙනත් භාෂාවකින් ලියා ඇත්නම් එය ඔබට තේරෙන භාෂාවකින් පැහැදිලි කර දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටින්න 🗣️🔄. කිසිවිටෙකත් හිස් කොළවල අත්සන් නොකළ යුතු අතර 🚫📄, ඔබ ප්‍රකාශයක් නොකළේ නම් යම් ලේඛනයකට අත්සන් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට ද ඔබට අයිතිය ඇත ✋. මේ සඳහා නීතිඥයෙකු හෝ මිතුරෙකු සහායට තබා ගැනීම වඩාත් ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇත 👥.

⚖️ 7️⃣ මා අත්අඩංගුවට ගෙන පොලිස් අත්තඩංගුවේ සිටින විට මගේ අයිතිවාසිකම් මොනවා ද?

අත්අඩංගුවට පත් වූ පමණින් ඔබ වරදකරුවෙකු නොවේ 🙅‍♂️. අධිකරණයෙන් වරදකරු කරන තෙක් ඔබ නිර්දෝෂී පුද්ගලයෙකු ලෙස සැලකිය යුතුය ⚖️. පොලිස් අත්අඩංගුවේ සිටින විට වධහිංසාවට, අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකිලිවලට ලක් නොවී සිටීමට ඔබට අයිතියක් ඇත 🛡️🚫. එසේම දඬුවම් දීමට පොලිසියට බලයක් නැත, දඬුවම් කළ හැක්කේ අධිකරණයට පමණි 🏛️🔨. ඔබේ පවුලේ අයට ඔබව බැලීමට පැමිණිය හැකි අතර 👨‍👩‍👧‍👦, කිසිවෙකුගේ බාධාවකින් හෝ සවන් දීමකින් තොරව නීතිඥයෙකු මුණගැසී උපදෙස් ලබා ගැනීමට ද ඔබට පූර්ණ අයිතිය හිමි වේ 👨‍⚖️🗣️.
නීතිය ගැන දැනුවත් වීම ඔබේම ආරක්ෂාව සලසා ගැනීමකි 🛡️✅. ඉහත කරුණු හොඳින් මතක තබා ගැනීමෙන් නීතියේ රැකවරණය නිසි පරිදි ලබා ගැනීමට ඔබට හැකි වනු ඇත 🇱🇰⚖️.

✍️ සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක.

නීතිය ගැන නිවැරදිව දැනුවත් වන්න, Law Guide සමඟ රැඳී සිටින්න. 🤝📖

🌟 මෙම ලිපිය ඔබට වැදගත් යැයි හැඟේ නම්, තවත් අයෙකුට දැනගැනීම සඳහා Like කර Share කරන්න! 🔄

❓ ඔබට මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ගැටලුවක් ඇත්නම් පහතින් Comment කරන්න. 💬👇

📢 Published by admins of Law Guide 📚⚖️

14/01/2026

⚖️ සමාජ රෝග ව්‍යාප්තියේ අවදානම සහ ගණිකා වෘත්තියට එරෙහි නීතිමය වැටකඩොලු 🛡️

ලෝකයේ අනෙක් රටවල් හා සැසඳීමේදී ශ්‍රී ලංකාව HIV ඇතුළු සමාජ රෝග ව්‍යාප්තිය අතින් සාපේක්ෂව අවම මට්ටමක පවතින රටක් බව අප කවුරුත් දන්නා කරුණකි. 🌍 නමුත් කනගාටුවට කරුණ නම්, මෑතකාලීනව මෙරට තුළ රෝගීන් වාර්තා වීමේ යම් වර්ධනයක් දක්නට ලැබෙන බවට විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් විසින් පෙන්වා දී තිබීමයි. 🩺

නවතම සංඛ්‍යාලේඛන දෙස බැලීමේදී 2024 වසරේදී රෝගීන් 824 දෙනෙකු වාර්තා වී ඇති අතර, 2025 වසරේදී රෝගීන් 639 දෙනෙකු වාර්තා වී ඇත. 📊 මෙහි ඇති වඩාත් භයානක තත්ත්වය වන්නේ සමාජයේ පවතින නොදැනුවත්කම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙම රෝග ව්‍යාප්ත වීමේ ප්‍රතිශතය 16% සිට 91% දක්වා සීඝ්‍ර ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බව සංඛ්‍යාලේඛන මගින් තහවුරු වීමයි. ⚠️

මෙවැනි සමාජ රෝග ශීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වීමට බලපාන ප්‍රධානතම මාධ්‍යයක් ලෙස ගණිකා වෘත්තිය හඳුනාගත හැකිය. එබැවින් අද 'Law Guide' හරහා අප බලාපොරොත්තු වන්නේ ගණිකා වෘත්තිය සහ සමාජ රෝග පාලනය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින නීතිමය තත්ත්වය පිළිබඳව ඔබව දැනුවත් කිරීමටයි. 📖

සාමාන්‍යයෙන් අප දන්නා පරිදි ගණිකා වෘත්තිය සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ප්‍රධාන අණපනත් දෙකක් මූලික වේ. එනම් 1841 අංක 04 දරණ පාදඩ ආඥාපනත සහ 1889 අංක 05 දරණ ගණිකා නිවාස ආඥාපනතයි. 📜 කාන්තාවක් ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක වීථි ගණිකාවක් ලෙස හැසිරෙන්නේ නම් ඇයට එරෙහිව පාදඩ ආඥාපනතේ 3(ආ) වගන්තිය යටතේ නඩු පැවරිය හැක. 👮‍♂️ නමුත් ගැටළුව පැන නගින්නේ ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක් නොවන "ගණිකා නිවාසයක්" තුළ සිටින කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙනි. නීති ක්ෂේත්‍රයේ සුප්‍රසිද්ධ නඩු තීන්දුවක් වන අබේකෝන් එදිරිව කුලතුංග - 52 NLR 47 නඩු තීන්දුවට අනුව, ගණිකා නිවාසයක් තුළ ගණිකා වෘත්තියේ යෙදෙන කාන්තාවක් එම නිවාසය "කළමනාකරණය" නොකරන්නේ නම්, ඇය ගණිකා නිවාස ආඥාපනතේ 02 වගන්තිය යටතේ හෝ පාදඩ ආඥාපනත යටතේ වරදක් සිදු නොකරයි. ⚖️ සරලවම කිවහොත්, ඇය හුදෙක් එහි රැඳී සිටීම හෝ සේවය සැපයීම පමණක් සිදු කරයි නම්, ඇයව අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට පොලිසියට නීතිමය බාධාවක් පවතී. 🚫

බොහෝ දෙනා සිතා සිටින්නේ මෙවැනි ගණිකා නිවාසවල සිටින කාන්තාවන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට හෝ ඔවුන්ට ඒඩ්ස්, සිපිලීස් , ගොනෝරියා වැනි බරපතල ලිංගාශ්‍රිත රෝග තිබේදැයි පරීක්ෂා කිරීමට මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය හරහා නියෝග ලබා ගැනීමට පොලිසියට ප්‍රතිපාදන නොමැති බවයි. 🛑 නමුත් මෙය සමාජගත වී ඇති වැරදි නීතිමය මතයකි. සාමාන්‍ය නීතිය යටතේ ඔවුන් කොටු කර ගත නොහැකි වුවද, මහජන සෞඛ්‍ය ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා පවතින ඉතා ප්‍රබල නීතියක් හරහා මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීමට ප්‍රතිපාදන සලසා ඇත. එනම් සංශෝධිත 1897 අංක 03 දරණ රෝග නිරෝධායනය හා නිවාරණය කිරීමේ ආඥාපනතයි (Quarantine and Prevention of Diseases Ordinance). 🛡️🩺

මෙම ආඥාපනතේ 02 වන වගන්තිය මගින් අමාත්‍යවරයාට රෝග නිරෝධායනය සඳහා රෙගුලාසි පැනවීමේ බලය ලබා දී ඇත. එම බලතල ප්‍රකාරව පනවා ඇති "1943 සමාජ රෝග සම්බන්ධ රෙගුලාසි මාලාව" මෙහිදී ඉතා වැදගත් වේ. 📝 මෙම රෙගුලාසි මාලාවේ 02 වන රෙගුලාසියට අනුව, යම් තැනැත්තියක් තමාට සමාජ රෝගයක් වැළඳී ඇති බව දැන දැනම හෝ එසේ වැළඳී ඇතැයි විශ්වාස කිරීමට සාධාරණ හේතු තිබියදීත්, නිසි ප්‍රතිකාර ලබා නොගෙන ගණිකා වෘත්තියේ යෙදීම දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදකි. ⛓️

මෙවැනි අවස්ථාවක පොලිස් නිලධාරීන්ට ක්‍රියාත්මක විය හැකි ආකාරය ඉතා පැහැදිලිය. 1897 අංක 03 දරණ පනතේ 06 වන වගන්තිය යටතේ, යම් කාන්තාවක් ඉහත කී 1943 රෙගුලාසි උල්ලංඝනය කරමින් රෝගී තත්ත්වයෙන් යුතුව ගණිකා වෘත්තියේ යෙදෙන බවට සාධාරණ සැකයක් ඇත්නම්, වරෙන්තුවක් නොමැතිව ඇයව අත්අඩංගුවට ගැනීමේ බලය පොලිසියට ඇත. 🚓 ඉන්පසුව පනතේ 6(3) වගන්තිය ප්‍රකාරව ඇයව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර, විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු ලවා වාර්තාවක් කැඳවීමට අධිකරණයෙන් ඉල්ලීමක් කළ හැකිය. 👩‍⚕️⚖️

වෛද්‍ය පරීක්ෂණයෙන් ඇයට සමාජ රෝගයක් ඇති බව තහවුරු වුවහොත් සිදුවන්නේ කුමක්ද? එවිට 1897 අංක 03 දරණ පනතේ 04 වන වගන්තිය උල්ලංඝනය කිරීම සම්බන්ධයෙන්, එම පනතේම 5(1) වගන්තිය යටතේ ඇයට එරෙහිව නඩු පැවරිය හැකිය. වරදකරු වුවහොත් මාස 06 කට නොවැඩි සිර දඬුවමක් සහ/හෝ රු. 2,500 ත් රු. 10,000 ත් අතර දඩ මුදලක් නියම කිරීමට අධිකරණයට බලය ඇත. 💰🔒 එපමණක් නොව, 1943 රෙගුලාසි මාලාවේ 8(1) සහ 8(2) රෙගුලාසි ප්‍රකාරව, අදාළ රෝගය අන් අයට බෝ නොවන මට්ටමට සුව වන තුරු ඇයව රජයේ රෝහලක හෝ සායනයක (රෙගුලාසි 11 යටතේ අර්ථ දක්වා ඇති ස්ථානයක) රඳවා තබා ප්‍රතිකාර ලබා දීමට නියෝග කළ හැකිය. 🏥 වෛද්‍ය නිලධාරියා විසින් ඇය සුව වී ඇති බවට සහතික කරන තුරු ඇයට සමාජයට මුදා හැරීමක් සිදු නොවේ. 🕊️

මීට අමතරව, අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගයකින් තොරව වුවද, සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා හෝ බලයලත් නිසි බලධරයෙකුට ඉහත රෙගුලාසි ප්‍රකාරව සමාජ රෝගයක් ඇතැයි සැක කරන කාන්තාවක් භාරයට ගෙන, පරීක්ෂා කර, රෝගය සුව වන තෙක් රඳවා තබා ගැනීමේ ප්‍රතිපාදන ද මෙම නීතිය තුළ අන්තර්ගත වේ. 🔍 යම් හෙයකින් අත්අඩංගුවට ගත් කාන්තාව වීථි ගණිකාවක් ලෙස ද කටයුතු කර ඇත්නම්, ඉහත චෝදනාවලට අමතරව පාදඩ ආඥාපනතේ 3(ආ) වගන්තිය යටතේ ද නඩු පැවරීමේ හැකියාව පවතින බව විශේෂයෙන් සිහි තබා ගත යුතුය. 🚔 නමුත් වෛද්‍ය වාර්තා මගින් රෝගයක් නොමැති බව තහවුරු වුවහොත් සහ ඇය වීථි ගණිකාවක් නොවේ නම්, ඇයව මුදා හැරීමට පොලිසිය විසින් අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටිය යුතුය. ✔️

✍️ සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක.

නීතිය ගැන නිවැරදිව දැනුවත් වන්න, Law Guide සමඟ රැඳී සිටින්න. 🤝📖

🌟 මෙම ලිපිය ඔබට වැදගත් යැයි හැඟේ නම්, තවත් අයෙකුට දැනගැනීම සඳහා Like කර Share කරන්න! 🔄

❓ ඔබට මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ගැටලුවක් ඇත්නම් පහතින් Comment කරන්න. 💬👇

📢 Published by admins of Law Guide 📚⚖️

​

09/01/2026

📌 "අපේ බල ප්‍රදේශය නොවේ" කියා පොලිසියට ඔබේ පැමිණිල්ල මගහැරිය හැකිද? 🚔📢

ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් ලෙස අප ඕනෑම අයෙකුට ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවකදී පොලිස් ස්ථානයක් වෙත යාමට සිදු විය හැකිය. 👣 ඒ අපට සිදුවූ අසාධාරණයක්, අපරාධයක් හෝ අලාභයක් පිළිබඳව පැමිණිලි කිරීම සඳහාය. 📝 එහෙත්, මහත් බලාපොරොත්තු ඇතිව පොලිසියට යන අහිංසක මහජනතාවට බොහෝ විට මුහුණ දීමට සිදුවන්නේ කටුක අත්දැකීමකට බව රහසක් නොවේ. 😔 "මේක අපේ පොලිස් වසමට අයිති නෑ, අහවල් පොලිසියට යන්න", "මේක සිවිල් ප්‍රශ්නයක්, අපිට පැමිණිලි ගන්න බැහැ" වැනි නොයෙකුත් නිදහසට කරුණු කියමින් පැමිණිලි භාර නොගෙන මහජනතාව හරවා යැවීමේ සංස්කෘතියක් කලක පටන් අප රටේ දක්නට ලැබුණි. 🚫

නමුත්, ශ්‍රී ලංකා පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව තුළ සිදු වෙමින් පවතින නව ප්‍රතිසංස්කරණ හමුවේ මෙම අත්තනෝමතික ක්‍රියාපටිපාටියට එරෙහිව වත්මන් පොලිස්පති නීතිඥ ප්‍රියන්ත වීරසූරිය මහතා විසින් ඉතා ප්‍රබල සහ සාධනීය තීරණයක් ගෙන තිබේ. මෙම ලිපිය ඒ පිළිබඳව ඔබව නීතිමය වශයෙන් සන්නද්ධ කිරීම උදෙසායි. 🛡️

පසුගිය වර්ෂයේ නිකුත් කරන ලද චක්‍රලේඛය හරහා පොලිස්පතිවරයා ඉතා පැහැදිලිව අවධාරණය කර ඇත්තේ, පොලිස් ස්ථානයක් වෙත පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කිරීමට පැමිණෙන කිසිදු පාර්ශ්වයක පැමිණිල්ලක් භාර ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට පොලිස් නිලධාරීන්ට කිසිදු හැකියාවක් නොමැති බවයි. ⚠️ යම් හෙයකින් එසේ පැමිණිල්ලක් භාර ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බවට වාර්තා වුවහොත්, ඊට වගකිව යුතු නිලධාරියාට පමණක් නොව, එම පොලිස් ස්ථානයේ මූලස්ථාන පොලිස් පරීක්ෂකවරයාට (HQI) හෝ ස්ථානාධිපතිවරයාට (OIC) එරෙහිව දැඩි විනය ක්‍රියාමාර්ග සහ නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා බව එම චක්‍රලේඛයේ සඳහන් වේ. ⚖️ මෙය හුදෙක් අවවාද කිරීමක් නොව, පොලිස් ආඥා පනතේ 82 (අ) වගන්තිය යටතේ අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට පවා ප්‍රතිපාදන ඇති බරපතල කාරණයක් බව උසස් පොලිස් නිලධාරීන් සියලු දෙනා වෙත දැනුම් දී ඇත. 📑

බොහෝ විට පොලිස් නිලධාරීන් පැමිණිලි මගහැරීම සඳහා පොදු හේතු කිහිපයක් ඉදිරිපත් කිරීමට පෙළඹී සිටී. "මෙය සිවිල් ආරවුලක් බැවින් පැමිණිලි සටහන් කළ නොහැකි බව," "අපරාධය සිදුවී ඇත්තේ අපේ පොලිස් බල ප්‍රදේශයේ නොවේ," "වගකිව යුතු අය පොලිසියට ගෙන්වන්න අපිට බලයක් නැහැ," "පැමිණිලිකරු හෝ විත්තිකරු අපේ ප්‍රදේශයේ පදිංචිකරුවන් නොවේ," වැනි කරුණු ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. 🧐 ඇතැම් විට ඉහළ නිලධාරීන්ගේ නියෝග මත යැයි පවසමින් පැමිණිලි ප්‍රතික්ෂේප කරන අවස්ථා ද වාර්තා වී ඇත. එහෙත් නව නියෝගය මගින් මෙම සියලු නිදහසට කරුණු අභියෝගයට ලක් කර ඇති අතර, මෙවැනි හේතු මත පැමිණිලි පැහැර හැරීම නීති විරෝධී බව පෙන්වා දී තිබේ. 🚫👮‍♂️

මෙහිදී පුරවැසියන් ලෙස අප දැනුවත් විය යුතු වැදගත්ම නීතිමය ප්‍රතිපාදනය වන්නේ 1979 අංක 15 දරන අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහ පනතේ 109 වගන්තියයි. 📚 මෙම වගන්තිය මගින් වරදක් පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දීම සහ ඒවා සටහන් කරගැනීම පිළිබඳ කාර්ය පටිපාටිය ඉතා පැහැදිලිව දක්වා ඇත. 109 (1) උප වගන්තියට අනුව, වරදක් සිදු කිරීම පිළිබඳ ඕනෑම තොරතුරක් පොලිස් නිලධාරියෙකු වෙත වාචිකව හෝ ලිඛිතව ලබා දිය හැකිය. 🗣️✍️ එසේ ලබා දෙන තොරතුරක්, 109 (3) උප වගන්තිය ප්‍රකාරව, ප්‍රමාදයකින් තොරව පොලිස් තොරතුරු සටහන් පොතේ (Information Book) ඇතුළත් කිරීම අනිවාර්ය වේ. 📖 විශේෂයෙන්ම, තොරතුර ලැබෙන නිලධාරියා ස්ථානාධිපතිවරයා නොවුණත්, එම තොරතුර වහාම ස්ථානාධිපතිවරයා වෙත වාර්තා කිරීම අදාළ නිලධාරියාගේ වගකීම බව නීතියේ සඳහන් වේ. එබැවින් "පොලිස් බල ප්‍රදේශය" යන කඩතුරාවට මුවා වී පැමිණිල්ලක් සටහන් කර නොගෙන සිටීමට කිසිදු පොලිස් නිලධාරියෙකුට නීතිමය අයිතියක් නැත. ❌

තවද, පොලිස් නිලධාරියෙකුගේ මූලික වගකීම වන්නේ අපරාධයක් සිදු වූ පසු එය සටහන් කර ගැනීම පමණක් නොවේ. 🛡️ අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහ පනතේ 107 (1) වගන්තිය මගින් පෙන්වා දෙන්නේ, යම් සංඥය වරදක් (Cognizable Offense) සිදු කිරීම වැළැක්වීම සඳහා ඕනෑම සාම නිලධාරියෙකු මැදිහත් වී ක්‍රියා කළ යුතු බවයි. 👮‍♂️ තමාගේ උපරිම හැකියාව යොදවා අපරාධ වැළැක්වීම ඔවුන්ගේ වගකීමකි. යම් පුද්ගලයෙක් තමන්ට සිදුවන හිරිහැරයක් ගැන පැමිණිලි කිරීමට පැමිණි විට, එය තමන්ගේ බල ප්‍රදේශයට අදාළ නැතැයි කියා හරවා යැවීම, මෙම වගන්තිය මගින් පැවරී ඇති "අපරාධ වැළැක්වීමේ" වගකීම පැහැර හැරීමකි. 📉

මෙයට අමතරව පොලිස් ආඥා පනතේ 56 වගන්තිය ද අප මෙහිදී අමතක නොකළ යුතුය. 📜 එම වගන්තියට අනුව සියලුම අපරාධ, වැරදි සහ පොදු හිරිහැර වැළැක්වීමට තමාගේ සම්පූර්ණ ධෛර්යය හා ශක්තිය යෙදවීමත්, සාමය ආරක්ෂා කිරීමත්, පොදු සාමය සම්බන්ධ තොරතුරු රැස් කිරීමත් පොලිස් නිලධාරියාගේ පරම යුතුකමකි. 🤝 එසේ තිබියදී, තාක්ෂණික කරුණු මත පදනම්ව පැමිණිලි ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු පොලිස් නිලධාරියා තමා සතු මූලික යුතුකම් සහ වගකීම් උල්ලංඝනය කිරීමකි. නව චක්‍රලේඛය මගින් නැවත මතක් කර දී ඇත්තේ මෙම නීතිමය බැඳීමයි. ✨

මෙම ක්‍රමවේදය වඩාත් විධිමත් කිරීම සඳහා අතීතයේ නිකුත් කරන ලද චක්‍රලේඛ කිහිපයක් පිළිබඳව ද පොලිස්පතිවරයා අවධානය යොමු කරවා ඇත. 📁 ඒ අනුව 2002.10.14 දිනැති අංක 1667/2002 චක්‍රලේඛය, 2007.09.07 දිනැති අංක 2020/2007 චක්‍රලේඛය සහ 2024 වර්ෂයේ නිකුත් කළ (2024.10.29) CRTM 744 පණිවුඩය (1997 කෙටි දුරකථන අංකය සම්බන්ධව) මගින් ද පැමිණිලි භාරගැනීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කර තිබේ. ✅

අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ, ඔබ කුමන ප්‍රදේශයක සිටියත්, කුමන පොලිස් ස්ථානයකට ගියත්, ඔබේ පැමිණිල්ල සටහන් කර ගැනීමට පොලිසිය බැඳී සිටින බවයි. 🤝 යම් හෙයකින් පොලිස් නිලධාරියෙකු ඔබේ පැමිණිල්ල භාර ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නම්, එය ඉහත සඳහන් කළ නීති සහ නව පොලිස්පති චක්‍රලේඛ උල්ලංඝනය කිරීමක් බව සිහි තබා ගන්න. 💡 නීතියේ ආධිපත්‍යය සුරක්ෂිත වූ රටක් ගොඩනැගීමට නම්, පොලිසිය මහජනතාවට වගකිව යුතු ආයතනයක් බවට පත්වීම අත්‍යවශ්‍ය වන අතර, මෙම නව ක්‍රියාමාර්ගය ඒ සඳහා තැබූ යෝධ පියවරක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. 🇱🇰💎

✍️ සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක.

🌟 මෙම ලිපිය ඔබට වැදගත් යැයි හැඟේ නම්, තවත් අයෙකුට දැනගැනීම සඳහා Like කර Share කරන්න! 🔄

❓ ඔබට මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ගැටලුවක් ඇත්නම් පහතින් Comment කරන්න. 💬👇

📢 Published by admins of Law Guide 📚⚖️

08/01/2026

📜 ශ්‍රී ලංකාවේ විහාර දේපළ භුක්ති විඳින්නන්ට බලපාන නීතිමය පසුබිම හා පදිංචිකරුවන් දැනගත යුතු කරුණු 🏛️

ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ විහාරස්ථාන සතු දේපළ පරිපාලනය සහ භුක්තිය සම්බන්ධයෙන් මූලික වශයෙන්ම බලපවත්වනු ලබන නීතිය වන්නේ 1931 අංක 19 දරන බෞද්ධ විහාර හා දේවාලගම් පනතයි . 📜 ඓතිහාසික වශයෙන් පූජා කරන ලද සාංඝික දේපළක් ලෙස සැලකෙන පන්සල් ඉඩම්, සාමාන්‍ය පුද්ගලික දේපළක් පාලනය වන නීතියට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් වූ නීති රාමුවක් තුළ පාලනය වේ. ⚖️ විහාර දේපළවල පදිංචිව සිටින පුද්ගලයින්, අඳ ගොවීන් සහ බදු ගැනුම්කරුවන් මෙම විශේෂිත නීතිමය තත්ත්වයන් පිළිබඳව නිවැරදි අවබෝධයක් ලබා ගැනීම අතිශයින් වැදගත් වේ. 👨‍🌾🏠

01. විහාර දේපළවල අයිතිය සහ නඩු පැවරීමේ බලය (වගන්ති 18 සහ 20) 📑

විහාරස්ථානයක් සතු නිශ්චල හා චංචල දේපළවල නීත්‍යානුකූල භාරකාරත්වය පැවරෙන්නේ එම විහාරයේ පත් කරන ලද "භාරකරු" හෝ "පාලක විහාරාධිපති" වෙතය. 🧘‍♂️ 1931 පනතේ 20 වැනි වගන්තියට අනුව බෞද්ධ විහාරයක් සතු සියලු දේපළ එම විහාරයේ භාරකරු හෝ පාලක විහාරාධිපති වෙත පැවරේ. 🗝️

මෙහිදී පන්සල් ඉඩම්වල පදිංචිකරුවන් විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණක් වන්නේ නඩු පැවරීමේ බලයයි. 👩‍⚖️ පනතේ 18 වන වගන්තිය ප්‍රකාරව විහාර දේපළක් සම්බන්ධයෙන් (උදාහරණයක් ලෙස පදිංචිකරුවෙකු ඉවත් කිරීමට) නඩු පැවරීමේ බලය ඇත්තේ ද මෙම භාරකරුට හෝ පාලක විහාරාධිපතිට පමණි. 🚫 පන්සලේ වෙසෙන වෙනත් සාමාන්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට හෝ ආගන්තුක භික්ෂුවකට පදිංචිකරුවන්ට එරෙහිව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගත නොහැක. එබැවින් යම් ගැටලුවකදී තමන්ට එරෙහිව කටයුතු කරන්නේ නීත්‍යානුකූල බලය ලත් තැනැත්තා දැයි පරීක්ෂා කිරීම පදිංචිකරුවන්ගේ අයිතියකි. 🔍

02. "කාලාවරෝධ නීතිය" සහ ඉඩම් අයිතිය (Prescription) ⏳

පන්සල් ඉඩම්වල පදිංචි පුද්ගලයින්ට බලපාන ඉතාම තීරණාත්මක නීතිමය සාධකය වන්නේ කාලාවරෝධය (Prescription) හෙවත් දිගුකාලීන භුක්තිය මත අයිතිය ලැබීම සම්බන්ධ නීතියයි. 🕒 සාමාන්‍ය පුද්ගලික ඉඩමක යම් අයෙකු වසර 10කට වැඩි කාලයක් අවිච්ඡින්නව සහ විරුද්ධවාදීව පදිංචිව සිටීමෙන් ඔහුට එම ඉඩමේ අයිතිය ලබා ගත හැකි වුවද, 1931 බෞද්ධ විහාර හා දේවාලගම් පනතේ ප්‍රතිපාදන අනුව මෙම තත්ත්වය විහාර දේපළ සඳහා අදාළ නොවේ. ❌

එමෙන්ම විහාරස්ථානයක් සතු දේපළක් සම්බන්ධයෙන් කාලාවරෝධ අයිතියක් කිසිදු පුද්ගලයෙකුට ලබාගත නොහැක. 🚫 එනම්, යම් පුද්ගලයෙකු පන්සල් ඉඩමක පරම්පරා ගණනාවක් පදිංචිව සිටියද, ඔහුට "කාලාවරෝධය" මත එම ඉඩමේ සින්නක්කර අයිතිය ඉල්ලා සිටීමට නීතිමය ඉඩක් නොමැත. 🚫🏠

03. සාංඝික දේපළ සහ පෞද්ගලික දේපළ වෙන්කර හඳුනා ගැනීම 🔀

පන්සල් ඉඩම්වල පදිංචිකරුවන් බොහෝ විට මුහුණ දෙන ගැටලුවක් වන්නේ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ගිහි ඥාතීන් ඉඩම්වලට උරුමකම් කීමයි. 👪 මෙහිදී දේපළ වර්ගීකරණය වැදගත් වේ

▶️ සාංඝික දේපළ ☸️

මේවා පොදු දේපළ වන අතර ඒවා පන්සලට අයත් වේ. භික්ෂුවකට මෙම දේපළ තමන්ගේ පෞද්ගලික දේපළක් ලෙස සැලකිය නොහැකි අතර, ඒවා ගිහි ඥාතීන්ට පැවරීමට හෝ උරුමයෙන් ලබා දීමට නීත්‍යානුකූල අයිතියක් නැත.

▶️ පෞද්ගලික දේපළ 💼

භික්ෂුවක් විසින් පෞද්ගලිකව උපයා ගන්නා ලද දේපළක් පමණක් උරුමයෙන් යා හැකිය.
එබැවින් පන්සල් ඉඩමක පදිංචි අයෙක්, එම ඉඩම භික්ෂුවකගේ පෞද්ගලික දේපළක් නොව සාංඝික දේපළක් බව තහවුරු කර ගත් විට, එය භික්ෂුවගේ ඥාතීන්ට අත්පත් කර ගත නොහැකි බව දැන සිටීම වැදගත්ය. 🛡️

04. පරවේණි පංගු භුක්තිය සහ සේවා බැඳීම් 🛠️

විහාර ගම් හෝ දේවාල ගම්වල ඉඩම් භුක්ති විඳින ඇතැම් පිරිස් "පරවේණි නිවැසියන්" ලෙස හැඳින්වේ. 👨‍👩‍👧‍👦 මෙම ක්‍රමය යටතේ, පන්සලට අවශ්‍ය යම් සේවාවන් ඉටු කිරීම (රාජකාරි) වෙනුවෙන් පරම්පරාගතව ඉඩම් භුක්ති විඳීමේ අයිතියක් මොවුනට හිමි වේ. 🌾 මෙය "පරවේණි පංගුව" ලෙස හැඳින්වේ. මෙම ඉඩම් භුක්ති විඳින අය විසින් විහාරස්ථානයට අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන් ඉටු කළ යුතුය. 🪔 යම් හෙයකින් එම රාජකාරි පැහැර හරිනු ලැබුවහොත් හෝ අදාළ සේවය ඉටු නොකරන්නේ නම්, එම ඉඩම්වල භුක්තිය අහිමි වීමේ අවදානමක් පැවතිය හැකි බව පදිංචිකරුවන් සිහි තබා ගත යුතුය. ⚠️

05. අඳ ගොවීන් සහ බදු පදනම මත පදිංචිකරුවන්🌾📜

විහාරස්ථාන සතු කුඹුරු ඉඩම් අඳේට වගා කරන ගොවීන් තම අඳ බද්ද හෝ කොටස විහාරස්ථානයට ලබා දිය යුතු අතර, එය පැහැර හරින අවස්ථාවලදී ඔවුන් ඉවත් කිරීමට භාරකරුට බලය ඇත. 🚜 එසේම, සාංඝික දේපළ විකිණීම හෝ උකස් කිරීම ඉතා අපහසු වුවද, ඒවා බදු දීම සඳහා භාරකරුට බලතල පවතී. 📝 කෙසේ වෙතත්, මෙම බදු දීම් සඳහා බොහෝ විට බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්වරයාගේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වේ. ✅ පදිංචිකරුවන් බදු පදනම මත සිටින්නේ නම්, එම ගිවිසුම නීත්‍යානුකූල භාරකරු සමඟ, නිසි අනුමැතිය යටතේ සිදු කර ඇති බවට වග බලා ගත යුතුය. 🤝

06. "පන්සල" යන්නෙහි නීතිමය විග්‍රහය 🏯

තමන් පදිංචි ඉඩම අයත් වන්නේ කුඩා දේවාලයකට හෝ කෝවිලකට බැවින් මෙම නීති අදාළ නොවන බවට ඇතැම්හු තර්ක කරති. 🤨 නමුත් පනතේ 2 වන වගන්තියේ අර්ථ නිරූපණයට අනුව "පන්සල" යන්නට විහාරය, දාගැබ පමණක් නොව දේවාලය, කෝවිල, ආවාසය හෝ බෞද්ධයන් විසින් වැඳුම් පිදුම් කරන ඕනෑම ස්ථානයක් ඇතුළත් වේ. 🛕 එබැවින් එවැනි ඕනෑම ආගමික ස්ථානයකට අයත් ඉඩමක පදිංචි අයට ඉහත සඳහන් කළ දැඩි නීති රීති එලෙසම බලපැවැත්වේ. 🏛️

🌟 විහාර සහ පන්සල් ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් මහජනතාව විශේෂයෙන් දැනුවත් විය යුතු අතිරේක කරුණු 🌟

පන්සල් ඉඩම්වල පදිංචි වී සිටීම හෝ භුක්ති විඳීම පමණක් නොව, විහාරස්ථානයක් සමඟ ගනුදෙනු කිරීමේදී, දේපළ පූජා කිරීමේදී සහ විහාරයේ පරිපාලනය සම්බන්ධයෙන් මහජනතාව දැනුවත් විය යුතු තවත් නීතිමය කරුණු රැසක් ඇත. 📚

පෙර සඳහන් කරුණුවලට අමතරව ඔබගේ අවධානයට යොමු විය යුතු එම විශේෂිත කරුණු පහත පරිදි වේ. 👇

1. පන්සලට ඉඩමක් පූජා කිරීමේදී සැලකිලිමත් විය යුතු නීතිමය කරුණු 🎁

බොහෝ දෙනා සිතන්නේ තමන් සතු ඉඩමක් පන්සලට වාචිකව බාර දීමෙන් හෝ සරල ලිපියකින් පැවරීමෙන් එය පන්සල සතු වන බවයි. ✍️ නමුත් නීතියට අනුව එය එසේ නොවේ. විහාරස්ථානයකට දේපළක් නීත්‍යානුකූලව පැවරීමට නම් පහත කරුණු සම්පූර්ණ විය යුතුය

👉 නොතාරිස් ඔප්පුවක් මගින් පැවරීම 📄

1840 අංක 07 දරන වංචා වැළැක්වීමේ ආඥා පනත අනුව, යම් නිශ්චල දේපළක් පන්සලට පූජා කිරීමේදී එය අනිවාර්යයෙන්ම නොතාරිස්වරයෙකු සහ සාක්ෂිකරුවන් ඉදිරියේ ලියූ ඔප්පුවකින් කළ යුතුය. ✒️ එසේ නොමැති "කට වචනයට දුන්" ඉඩම් අනාගතයේදී නැවත පූජා කළ තැනැත්තාගේ උරුමක්කාරයන්ට අයිති කර ගැනීමේ නීතිමය හැකියාවක් පවතී. 🚫

👉 සතර දිග ලකුණු කිරීම 🗺️

පෞරාණික චාරිත්‍ර හා නීතිය අනුව සාංඝික දේපළක් බවට පත්වීමට නම් ඔප්පුවේ හෝ පූජා පත්‍රයේ "සතර දිග බලා මහා සංඝරත්නයට පූජා කළ බව" සඳහන් විය යුතුය. ☸️ මෙය නිවැරදිව සිදු නොවීම නිසා පන්සල් සතු යැයි සිතූ ඉඩම් පසුව නඩු හබවලට ලක් වූ අවස්ථා ඇත. ⚖️

2. "ශිෂ්‍යානු ශිෂ්‍ය පරම්පරාව" සහ නියම අයිතිකරු හඳුනා ගැනීම 👨‍🏫

පන්සල් ඉඩම්වල බදු ගෙවන හෝ අඳේට වැඩ කරන අය දැනගත යුතුම කරුණක් නම්, තමන් ගනුදෙනු කරන්නේ සැබෑ නීත්‍යානුකූල විහාරාධිපතිවරයා සමඟද යන්නයි. 🤝 විහාර දේපළ නීතියේ එන "ශිෂ්‍යානු ශිෂ්‍ය පරම්පරාව" යන සංකල්පය මෙහිදී වැදගත් වේ.

👉 නියමය📜

සාමාන්‍යයෙන් විහාරාධිපති ධුරය හිමිවන්නේ ගුරු හිමියන්ගේ ජ්‍යෙෂ්ඨතම පැවිදි ශිෂ්‍යයාටයි. 🙇‍♂️

👉 ගැටලුව⚠️

යම් හෙයකින් නීත්‍යානුකූල උරුමය නොමැති භික්ෂුවක් බලහත්කාරයෙන් පන්සලක පදිංචි වී සිටී නම්, ඔහු සමඟ ඇති කරගන්නා බදු ගිවිසුම් හෝ ඔහුට ගෙවන මුදල් නීතිය ඉදිරියේ වලංගු නොවීමට ඉඩ ඇත. ❌ එබැවින් බදු ගිවිසුම් අත්සන් කිරීමේදී එම භික්ෂුව නීත්‍යානුකූල "භාරකරු" ලෙස පත් වී ඇත්දැයි සොයා බැලීම මහජනතාවගේ වගකීමකි. 🔍

3. පන්සලේ ආදායම සහ මුදල් පරිපාලනය 💰

පන්සල් ඉඩම්වලින් ලැබෙන ආදායම (කුඹුරු බදු, ඉඩම් බදු, පොල් මුදල්) පරිහරණය කළ හැක්කේ කාටද යන්න පිළිබඳව පනතේ පැහැදිලි ප්‍රතිපාදන ඇත. 💸

▶️ පෞද්ගලික පරිහරණය තහනම් 🚫

විහාරස්ථානයක දේපළවලින් ලැබෙන ආදායම එම විහාරයේ දියුණුවටත්, චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර ඉටු කිරීමටත්, භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ නඩත්තුවටත් පමණක් යෙදවිය යුතුය. 🛠️ භාරකරුට හෝ විහාරාධිපතිට එම මුදල් තම ගිහි පවුලේ ඥාතීන්ගේ ප්‍රයෝජනයට යෙදවීමට නීතිමය අයිතියක් නැත. ❌

▶️ ගිණුම් තැබීම 📊

1931 පනත අනුව භාරකරුවන් විසින් විහාරයේ ආදායම් වියදම් පිළිබඳ නිසි ගිණුම් තැබිය යුතු අතර ඒවා විගණනයට ලක් විය හැක. 📋 මහජනතාවට පන්සලේ දේපළ අයථා පරිහරණයක් සිදුවන බව පෙනී යන්නේ නම් ඒ පිළිබඳව බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්වරයාට පැමිණිලි කිරීමට ප්‍රතිපාදන පවතී. 📞

4. දේවාලගම් සහ කපු මහත්වරුන්ගේ අයිතිය 🛕

බෞද්ධ විහාරවලට අමතරව දේවාල සම්බන්ධයෙන් ද මෙම පනත තුළ කරුණු දැක්වේ. 📜 විශේෂයෙන් දේවාල ඉඩම්වල පදිංචිකරුවන් දැනගත යුත්තේ, දේවාලයේ පාලනය බොහෝ විට "බස්නායක නිලමේ" වරයෙකු යටතේ පවතින බවයි. 🎩

👉 මෙහිදී කපු මහත්වරුන්ට පූජා වට්ටියෙන් ලැබෙන ආදායම හෝ දේවාල ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් ඇති අයිතිය නීතියෙන් නියාමනය කර ඇත. 🥥 කපු මහතෙකුට දේවාල ඉඩමක් තම පෞද්ගලික දේපළක් ලෙස විකිණීමට හෝ පවරා දීමට නොහැකි අතර ඔවුන්ට ඇත්තේ සේවා කාලය තුළ භුක්ති විඳීමේ අයිතිය පමණි. ❌🏠

5. ආරවුල් විසඳීමේ ක්‍රමවේදය 🤝

විහාර දේපළක් සම්බන්ධයෙන් යම් ආරවුලක් (මායිම් ප්‍රශ්නයක්, බදු දීමේ ප්‍රශ්නයක්) පැන නැගුණු විට එය සාමාන්‍ය උසාවියක නඩු පැවරීමට පෙර, බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව හරහා හෝ සමථ මණ්ඩල හරහා විසඳා ගැනීමට ඇති අවස්ථා පිළිබඳව විමසිලිමත් වීම කාලය හා මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමට හේතු වේ. 🕰️💰 පනතේ බොහෝ බලතල බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්වරයා වෙත පැවරී ඇති බැවින් ගැටලුවකදී පළමුව එම අංශය දැනුවත් කිරීම වඩාත් සුදුසු ක්‍රියාමාර්ගයයි. ✍️

📝 කෙටි සටහන

මේ අනුව, පන්සල් ඉඩම්වල පදිංචිව සිටින පුද්ගලයින් සාමාන්‍ය ඉඩම් නීතියට වඩා වෙනස් වූ රාමුවක් තුළ පාලනය වන බව පැහැදිලිය. 🏛️ විශේෂයෙන්ම, වසර ගණනාවක් පදිංචිව සිටීමෙන් ඉඩමේ අයිතිය (කාලාවරෝධය) ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් නොමැති වීම, ⏳ නඩු පැවරීමේ බලය ඇත්තේ භාරකරුට පමණක් වීම ⚖️ සහ සාංඝික දේපළ අන්සතු කළ නොහැකි වීම යන කරුණු පන්සල් ඉඩම් භුක්ති විඳින්නන් විසින් නිරන්තරයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතු කාරණා වේ. ☸️🏠

එමෙන්ම ඉහත කරුණු මගින් පැහැදිලි වන්නේ පන්සල් ඉඩම් හා දේපළ නීතිය යනු හුදෙක් පදිංචිකරුවන්ට පමණක් නොව, දායකයින්ට, බදු ගැනුම්කරුවන්ට සහ පන්සලට උදව් කරන සියලුම මහජනතාවට වැදගත් වන සංකීර්ණ නීති පද්ධතියක් බවයි. 🌐 දේපළක් පූජා කිරීමේදීත්, පන්සල සමඟ මූල්‍ය ගනුදෙනු කිරීමේදීත් මෙම නීතිමය රාමුව තුළ කටයුතු කිරීමෙන් ඇති විය හැකි ගැටලු අවම කර ගත හැක. ✅

✍️ සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක.

🌟 මෙම ලිපිය ඔබට වැදගත් යැයි හැඟේ නම්, තවත් අයෙකුට දැනගැනීම සඳහා Like කර Share කරන්න! 🔄

❓ ඔබට මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ගැටලුවක් ඇත්නම් පහතින් Comment කරන්න. 💬👇

📢 Published by admins of Law Guide 📚⚖️

#නීතිඥ #නීතිඋපදෙස් #බෞද්ධවිහාරහාදේවාලගම්පනත #පන්සල්ඉඩම්