16/04/2025
Chyba najwyższy czas, abyście zapoznali się bliżej z warsztatem pisarskim Przemka. Zapraszam do lektury niewielkiego fragmentu jego publikacji 🙂
Nad rzeką Kamą – czyli kilka kartek z kalendarza fabryki Wostok.
Powstanie Czystopolskiej Fabryki Zegarków (CzFZ), tak jak w przypadku kilku innych zakładów zegarkowych w Związku Radzieckim, wiąże się z ewakuacją przemysłu na wschód w pierwszym okresie drugiej wojny światowej. Ewakuowana Druga Moskiewska Fabryka Zegarków została spakowana do 170 wagonów i dotarła do Kazania transportem kolejowym. Z Kazania sprzęt Drugiej Moskiewskiej Fabryki Zegarków został dostarczony do pobliskiego Czystopola na barkach. W listopadzie 1941 roku pierwsze barki dostarczyły sprzęt i pracowników ewakuowanej 2MFZ, a do lutego 1942 roku, przy czterdziestostopniowych mrozach, konnymi zaprzęgami lodową drogą przez Kamę, wraz z wyposażeniem Moskiewskiej Fabryki Zegarków do Czystopola przybyło 488 specjalistów moskiewskiego zakładu z ich dyrektorem na czele. Ta grupa nie była jednak wystarczająca, więc szybko rozpoczęto rekrutację tak wśród lokalnych mieszkańców, jak i uchodźców ewakuowanych z innych regionów. Zatrudniono 14 i 15-latków, którzy wraz z przybyłymi z Moskwy pracownikami zajmowali się instalacją sprzętu, jednocześnie ucząc się nowych zawodów.
Zespół Drugiej Moskiewskiej Fabryki Zegarków ewakuowany do Czystopola w latach wojny zajmował się produkcją zegarów czołgowych, a także zapalników do granatów przeciwpancernych. Na specjalne zamówienia wydziałowe przedsiębiorstwo opracowało i wdrożyło do masowej produkcji projekt miny 60. dniowej o opóźnionym działaniu, wskaźników paliwa do samolotów, podzespołów do torped czy też rejestratorów dla służby hydrometeorologicznej. Mechanizmy z tych urządzeń specjalnych są dziś bardzo rzadko spotykane na rynku antykwarycznym.
Od początku 1942 roku CzFZ rozpoczęła masową produkcję zegarków wojskowych, a już 1 lipca zakład działał na pełnych obrotach. Od lutego 1943 roku, zgodnie z rozkazem Ludowego Komisariatu ds. Broni Moździerzowej, fabryka zaczęła wytwarzać produkty przeznaczone na rynek cywilny. Były to zegarki męskie tak kieszonkowe, jak i naręczne wyprodukowane na bazie amerykańskich mechanizmów K43. Natychmiast po zakończeniu wojny zakład zaczął produkować zegarki, które stały się dla niego produktami wiodącymi. W 1949 roku z Trzeciej Państwowej Fabryki Zegarków w Penzie dostarczono niezbędne maszyny i w Czystopolu uruchomiono seryjną produkcję zegarków męskich z mechanizmem K-26, czyli Pobiedy. Rozpoczęto także produkcję zegarów ściennych, zegarów do samochodów: ZiŁ, Wołga i Pobieda, a także ulicznych zegarów przemysłowych.
W lipcu 1950 roku zakład rozpoczął budowę własnych budynków produkcyjnych.
W 1952 roku rozpoczęto produkcję wstrząsoodpornych zegarków „Kama” z kopertą zabezpieczającą mechanizm przed wpływem kurzu i wilgoci. Równolegle produkowano instrumenty zegarowe dla różnych gałęzi przemysłu. W tym samym roku na międzynarodowej wystawie w Mediolanie zegarki z Czystopola po raz pierwszy zyskały szerokie uznanie i popularność.
CDN i oczywiście zapraszam do skorzystania z przedsprzedaży 🙂 Link w komentarzu.
