26/12/2024
PHÂN BIỆT & ĐÁNH GIÁ VỀ NGỌC JADEITE GUATEMALA và MYANMA
Em chào các Anh chị, dạo gần đây nổi lên mấy Drama về sự so sánh giữa ngọc Jadeite Myanma (gọi tắt là My) và ngọc Jadeite từ mỏ Guatemala (Đất nước tới từ Nam Mỹ - sau đây gọi tắt là Gu), nhiều Anh chị không phân biệt được giữa MY và GU, nhiều Anh chị thậm chí còn chưa biết gì về ngọc GU. Dẫn tới mua nhầm, mua sai mục đích, và bị che lấp bởi các Shop bán ko có tâm.
Em thú thật là em không phải dân nghiên cứu Ngọc học hay gì ghê gớm cả, em chỉ là nhà buôn có chút kinh nghiệm, tận mục sở thị và có cơ hội cầm nắm, nên cũng có chút nhận định, phân biệt và so sánh về 2 loại này. Hôm nay, xin phép viết bài này để chia sẻ thêm chút kinh nghiệm + gửi Anh chị ít tài liệu được dịch từ ĐH Mỏ Địa Chất Bắc Kinh mà em sưu tầm được, họ phân tích rất sâu và chi tiết về GU. Em không đi sâu vào MY vì trước tới giờ MY đều được biết tới rất phổ biến và nhiều tài liệu rồi. Nếu bài viết còn thiếu sót thì mong anh chị trong ngành chỉ bảo thêm nhé.
Nguồn trích dẫn: (https://www.researchgate.net/publication/340825760_Phase_composition_and_genesis_of_pyroxenic_jadeite_from_Guatemala_insights_from_cathodoluminescence)
Địa chỉ liên hệ nơi Nghiên cứu:
aSchool of Gemmology, China University of Geosciences, Beijing 100083, China. E-mail: [email protected]; [email protected]; [email protected], bState Key Laboratory of Superhard Materials, College of Physics, Jilin University, Changchun 130012, China. E-mail: [email protected]
1. Giới thiệu:
Jadeite là một pyroxen biến chất đơn tà cứng và dày đặc, hình thành trong điều kiện dẫn áp suất cao và nhiệt độ thấp (5–11 kbar, 150–400C), thường được tìm thấy trong các đới hút chìm kiến tạo. Do những điều kiện đặc biệt, chỉ có một số nguồn địa chất tồn tại trên khắp thế giới. Ở Guatemala, Jadeite xuất hiện dưới dạng khối trong serpentinite m´elange
Trong các bối cảnh khác biệt ở các phía đối diện của đứt gãy Motagua. Jadeite được đánh giá rất cao bởi các nền văn hóa tiền Tây Ban Nha ở Meso-Mỹ, bao gồm cả người Olmecs, người Maya và người Aztec. Guatemala là xuất xứ thương mại thứ hai ngoài Myanmar. Với sự cạn kiệt nguồn tài nguyên jadeite của Myanmar và giá cả ngày càng tăng cao, ngày càng nhiều, jadeite Guatemala thâm nhập vào thị trường Trung Quốc, với chủng loại đa dạng và màu sắc phong phú. Nhìn chung, khoáng chất chiếm ưu thế là jadeite pyroxene (NaAlSi2O6); omphacite, albite, mica trắng, và các khoáng chất phụ khác cũng có thể có mặt, thường là chất thay thế của jadeite chính.
- (Nguồn: https://www.rockngem.com/guatemalan-jade/)
2. Sự Hình Thành:
- Đầu tiên, em muốn nói tới 2 việc rất thú vị đó là địa lý của 2 nơi này. My là chuỗi đứt gãy và sự hình thành của dãy Hymalaya, GU là sự đứt gãy của cả lục địa Nam Mỹ + Châu Phi. Theo các tài liệu Ngọc và Đá Quý, chúng được hình thành rất sâu trong lõi trái đất và vỏ trái đất, các loại ngọc và đá quý lộ thiên thì được con người khai thác, nhưng các loại nằm sâu trong lõi thì con người khó mà khai thác được. Tuy nhiên, do sự đứt gãy và cựa mình của 2 tầng địa chất (nôm na là Nội lực), các dãy địa chất khi va vào nhau liên tục sẽ làm các dãy núi chồi lên và vô tình vận chuyển theo ngọc và đá, chảy dọc theo đường đứt gãy động đất giữa các mảng, Ngọc được hình thành sâu trong vỏ trái đất và được đẩy lên trong điều kiện áp suất rất cao và nhiệt độ thấp. Theo thuyết Trôi dạt lục địa, thì Nam Mỹ và Châu Phi đã từng là 1, và đó là do tại sao Gu, Mexico cũng là nơi có mỏ Jadeite lớn tới vậy. (Chi tiết trong tư liệu),
Vậy tóm lại, GU hay MY thì cũng đều có lịch sử riêng và đáng được tôn trọng, bản chất chỉ là các loại ngọc này nằm ở 2 mỏ khác nhau mà thôi, về giá cả thì bàn ở phần dưới. Yêu hay không yêu đọc xong thì quyết định ạ,
3. Về màu sắc:
3.1. Chia sẻ về tài liệu:
Nói về MY thì các Anh chị đã biết quá nhiều màu sắc của MY rồi, và nhiều người nghĩ GU chỉ có 2-3 màu, nhưng không hề. Theo tài liệu của Viện nghiên cứu, GU cũng có tới 7 màu khác nhau, được chia thành: lục xám, xanh lục vàng, xanh lục sặc sỡ, xanh lục lam, xanh lá cây đậm, xanh lục đen và xanh lục lốm đốm và chúng được dán nhãn Gre G, Yel G, Viv G, Blu G, Dar G, Bla G và Mot G.
Tài liệu thì rất dài, nhưng nói vắn tắt là các mẫu nhiễu xạ cho thấy rằng các đỉnh mạnh nhất của bốn loại, Gre G, Yel G, Viv G và Blu G (Tương đương với lục xám, xanh lục vàng, xanh lục sặc sỡ) trùng với các đỉnh phổ tiêu chuẩn của jadeite được cấu tạo chủ yếu từ NGỌC jadeite, còn lại 3 dạng kia thì thành phần Jadeite ít hơn, có pha thêm với thành phần omphacite. Hay hiểu nôm na là thành phần Jadeite thấp hơn 4 màu trên. (Tư liệu trong ảnh). Các đỉnh của các mẫu Gre G, Yel G, Viv G và Blu G là tương tự nhau, và có các đỉnh tương đối mạnh gần đó là 202, 373, 699, 994 và 1042 cm— 1, thuộc về các đỉnh jadeit điển hình. Trong số đó, các đỉnh của Gre G có nửa chiều rộng hẹp và hình dạng nhọn, cho thấy rằng cấu trúc tứ diện [SiO4] trong tinh thể jadeite là ổn định, cùng một liên kết hóa học có sự khác biệt nhỏ và độ kết tinh khoáng cao. Cường độ đỉnh của Yel G, Blu G và Viv G không tốt bằng Gre G và các vị trí đỉnh hơi bị che khuất số sóng thấp hơn. Điều này liên quan đến độ kết tinh thấp của jadeit và sự thay thế ion ở các vị trí.
Nói tóm lại, xét thành phần hóa học, nếu so sánh MY và GU thì ở hàng cao cùng đẳng cấp, thành phần hóa học cũng như tỷ trọng là giống nhau, và được Hiệp hội Cẩm thạch quốc tế công nhận, xếp vào cùng chủng loại. GU hay MY cũng vẫn chỉ là jadeite thôi.
3.2. Chia sẻ về kinh nghiệm chơi màu của em:
- Màu của GU đẹp nhất em thấy là Lục Đế Vương, Lam đậm cao băng và màu Lam thiên không. Còn lại không thể so sánh với màu của MY được, My màu nào cũng đẹp và đáng sưu tầm: Từ Lục, Táo, Tím, Hoàng Phỉ.... GU màu Xanh lục Vàng (bên Trung quốc gọi là Hoàng Thêm Lục) vẫn bị đục và sần, cảm giác không mượt như của MY.
Màu Lục Phỉ thúy Đế Vương của GU về cơ bản là bị sậm màu khi vào tối, sặc sỡ khi ra ánh sáng, cũng không bằng Lục Đế Vương của MY được, độ phản quang Lục Đế Vương của MY tốt hơn rất nhiều, mức độ bắt sáng tốt và nhạy hơn. Cho nên nhiều người chơi sành, nhìn ảnh cũng có thể đoán được 80-90% đâu là GU đâu là MY.
4. Về giá cả - về Marketing:
Mỏ Myanma đã tồn tại từ rất lâu đời, có giá trị lịch sử toàn cầu và được công nhận. Do tình trạng khai thác quá đà, tình trạng quản lý yếu kém của chính quyền…hiện tại trữ lượng ngọc tại các mỏ đang dần cạn kiệt. Myanma là đất nước Quân chủ lập hiến, quân đội cai quản đất nước theo cơ chế riêng+ yếu tố chính trị khi người Trung quốc hầu hết đều có mặt tại đất nước này khai thác ngọc từ rất lâu. Cho nên giá cao là tất yếu, Cầu nhiều, cung ít mà lại bị ảnh hưởng bởi chính trị, hàng có giá trị quốc tế thì giá bao nhiêu cũng là mua được cả. Không có giá nào là đắt, cho nên người ta mới nói NGỌC LÀ VÔ GIÁ.
Mỏ GU chỉ mới được khai thác mạnh gần đây, trữ lượng còn rất nhiều. Phổ màu cũng hạn chế hơn, cầu chưa nhiều, nên giá thành đương nhiên rẻ hơn, thậm chí rất là rẻ.Tuy nhiên, với đà này, chỉ vài năm nữa, khi trữ lượng bắt đầu hạn chế dần, các thương gia lớn của TQ bắt đầu thâu tóm mỏ và điều tiết cung, thì giá thành sẽ tang chóng mặt.
Thực tế cá nhân em, bắt đầu buôn GU từ 2019, mua 1 cái vòng đẹp 1,5-2tr là cao. Bây giờ, cái đó hầu hết đều đang được giao dịch 8-10tr. Chuỗi Lam băng hồi đó nhập 8tr-9tr là cao lắm rồi, bây giờ bên kia chào 16-18tr/chuỗi 6li.
Giá cả do thị trường quyết định, lượng cầu nhiều thì giá lên nhanh lắm. Giá cả phụ thuộc vào các yếu tố khách quan: Màu sắc, Chất lượng, chủng ngọc, độ trong, tinh khiết, kích thước, khối lượng, tạp chất, có lỗi hay không có lỗi…và cả yếu tố chủ quan: Mua ở Shop nào, nguồn hàng có tốt không, người bán có tâm hay không…Cho nên để đánh giá là giá của cái này rẻ hơn cái kia mà lại xếp 2 thứ ko cùng phân khúc đẳng cấp, ví dụ 1 cái Cao băng của hàng này so sánh với Nếp băng của hàng kia rồi bảo là đắt rẻ là không công bằng. Rất rất khó để đánh giá, hầu hết mọi đánh giá về giá chỉ là CẢM TÍNH.
Những Anh chị chơi lâu, đã từng mua 1 vài món tương tự, thì sẽ có cái gọi là “Mặt bằng giá chung”, nên lần sau mua cái tương tự thì còn đánh giá được, nhưng những anh chị em mới chơi, biết gì mà so sánh. Vậy để lấp nhược điểm là ít kinh nghiệm, thì lời khuyên của em là: Tìm shop thân quen, uy tín mà mua, mua theo sở thích và túi tiền của mình, rồi thời gian sẽ cho mình kinh nghiệm. Đừng tự đi dò bom dò mìn, mò mẫm mua những thứ mà thiên hạ bảo đẹp, quá tài chính rồi ôm hận.
GU ít được biết tới, Marketing cũng ít, tìm các bài viết về GU hầu như không có, trong khi MY thì ngược lại. Cho nên đánh giá công bằng, MY đang làm Marketing tốt hơn GU.
Giống viên kim cương, thực ra trữ lượng kim cương trên thế giới ko ít như người ta vẫn nghĩ, thậm chí rất rất nhiều, nhưng tại sao Kim cương có giá trên trời như vậy, bởi vì nó được tài phiệt Anh Quốc họ làm Marketing tốt. Năm 1888, họ thành lập liên doanh De Beers nhằm sở hữu và kiểm soát độc quyền tuyệt đối tình hình mua bán kim cương trên thế giới. Vào những năm 1900, De Beers kiểm soát 90% lượng kim cương thô trên thế giới và khống chế cả cung lẫn cầu. Kim cương không hề hiếm, nhưng họ đã thu gom bằng hết và chỉ bán ra theo chiến lược nhằm khống giá. Bán cho ai, bán bao nhiêu, bán giá nào đều là quyền của họ. Sau Thế Chiến I, kim cương mất giá trầm trọng khắp Châu Âu do suy thoái kinh tế và sự thay đổi ngôi bậc của thành phần thượng lưu ở các quốc gia bại trận. Để khôi phục lại mức giá cho ngành kinh doanh độc quyền nhóm này, De Beers – công ty kinh doanh kim cương lớn nhất thế giới – đã tiến hành một trong những chiến dịch marketing thành công nhất mọi thời đại. Chiến lược: Huyền thoại hóa kim cương. (Tìm hiểu thêm google giúp em, em đang lan man quá 😊)
Em nói ví dụ về kim cương như vậy không có ý gì, tóm lại ý em chỉ là: Đẹp hay không là do mắt mình, tay mình, con tim mình cảm nhận, túi tiền mình quản lý…đừng nghe ai cả 😊
5. FINAL cuối cùng của em:
- MY màu sắc đa dạng, màu đẹp và thu hút hơn, nhìn quý phái hay dân gian gọi là VỜ VÍP SẮC VIP hơn. Chất ngọc đẹp, bắt sáng, phản quang rất tốt, nhạy ánh sáng, giá thì cao hơn.
- GU thì ít màu hơn, màu nền nã, giản dị, cảm giác sở hữu GU như nền tính hơn, không bon chen và hợp với màu áo Lam của nhà Phật. Giá thành thì rẻ, dễ chơi và hợp túi tiền với đại đa số người chơi ngọc. Gu có 1 đặc điểm dễ nhận biết trên hầu hết các miếng ngọc là bông tuyết trong ngọc, phần này giống bông trong ngọc ở mỏ MUNA và Mawshisa. Nhiều người nói bông của GU làm cho ngọc mềm, xốp, cái này em ko rành, nhưng hàng có bông thì nhập đúng là rẻ hơn hàng không bông thật.
Thực sự chỉ viết vài dòng mà bảo chỉ được cách phân biệt được ngay thì cũng khó, chơi ngọc hầu hết là cảm nhận, sờ nắn và thực tế. Bài viết này em chưa đề cập tới nhiều góc độ khác nữa: Chủng loại, tên gọi…do dài quá Em nghĩ gì viết thế, lan man 1 chút mong Anh chị bỏ qúa cho.
Viết by Em Vinh - Tuyết!
